افراد آنلاین
1 کاربر آن‌لاين است (1 کاربر در حال مشاهده‌ی سایت اخبار)

عضو: 0
مهمان: 1

بیشتر...

(1) 2 »
فرستنده magtymghuly در تاريخ ۱۳۹۶/۱۰/۱۲ ۲۱:۲۰:۰۰ (75 بار خوانده شده) مشاهیر ترکمن
برای دیدن تصویر اصلی در صفحه جدید کلیک کنید.
برای دیدن تصویر اصلی در صفحه جدید کلیک کنید.
گیردیش
ادبیاتئنگ اِل یترلی ماغناسی هؤنأرنیگ اؤزگؤزل گؤرگینی، کلمه دیر ، لوغات و واژالار بیلن بزمگی دیر و همده هر بیر ایلاتئنگ یاغدای‌لارئنی اجتماعی دئر، اقتصادی و سیاسی تایدان اؤلچگه سالئب دورموشئنگ دردنی، یاشایشئنی و گوٌن گوٌذرانئنی تئمارلارنان سؤزلر بیلن صوراتا چکمک دیر.
ادبیات باشغا هوٌنأرلردن باشغا چاراق هوٌنأر دیر. سبأبی بو صونغات جادئلی سؤزلردن یاسالان هوٌنأر. شونگ اوٌچین‌ام بو هونأر عاقئل کأسه‌سینده یرلشن، بینی ایشینه غوزغالانگ سالان پلسفه عئلمئنا یاقئن راق.
ادبی دیل ، هر بیر ایلینگ دورموشئندا اونگوشئق آبزال لارا منگزش آبزال‌لارئنگ بیری دیر سبأبی دیل هر بیر ایلی بیر بیرینه یاقئندان باغلانشئق لی ادن مسئله‌دیر. اگر رومان و اونونگ اؤسمک لیگی ادبییاتدا اوٌستوٌنلیک غازانماق لئغئنگ بییک نئشانی بولیان بولسا «طنز» یا «دگیشمه» ادبییاتی‌دا هوٌنأر اؤسوٌم لیک لرینگ بییک شاخالارنئنگ بیری دییب بولار.
ادبییات هر بیر ایلنیگ روخی تایدان کمچیلیک‌لرنه جوغاب غایتارماق اوٌچین دوغولان و دؤرؤدیلن زات‌دیر. شونگ اوٌچین «طنز» یا دیمک « دگیشمه» ادبییانئنگ دؤرؤمگی و اونونگ گوٌن –گوٌندن اؤسمک لیگی ده شیله بیر قادا دان داش دأل دیر.

«بیوگرافی شاهئر مأمدولی کمینه»

شو عاصرا چنلی تورکمن ادبییاتئندا‌‌‌‌‌«طنز» یا «دگیشمه» بؤلوٌمینده ائمئقلی بیرایشلأن شاخصیات یوق، المئـداما دگیشمه ادبییاتئندان گوٌرونگ آچئلاندا توٌرک لرده ملانصرالدینئنگ آدی گوٌیشلی آغئزلارا دولوشی یالی تورکمن لرده-ده ملاکمینه بو اوغوردا دولی تأثیرینی غویوب گیدن شاخصیات‌لارئنگ بیری دیر. ینه ده تورکمن طنز ادبیاتئندان داشغاری، تورکمنینگ کلاسیک ادبیاتئندا، سؤز آبزال لارئنی اله آلئب ادبییاتئنگ کؤکوٌنی و بناسئنی غوراب و بو اوغوردا توکونیگ سیز تالاش لار بیلن اولی رولی اویناب و یدی گن شاهئرئنگ بیری دیر دییلن آدی و شؤهراتی اؤز روخونا سرپای آلان شاهئرام مأمد ولی کمینه دیر.
کمینه خان لارئنگ و شالارئنگ بیداد الینده داد ادیلن زمانئندا 1770 نجی میلادی ئیل لارئندا سرخس دا بیر الی دار و یورگی گینگ ماشغالادا دوٌنیأ اینیب دوغولیار و شول یرده هم اوقو مکتبینی اوقویار.
ادامه | 34964 کلمه در ادامه متن | نظر
فرستنده magtymghuly در تاريخ ۱۳۹۵/۷/۱۷ ۳:۱۰:۰۰ (130 بار خوانده شده) مشاهیر ترکمن
برای دیدن تصویر اصلی در صفحه جدید کلیک کنید.
گزارش از: حاجی محمد خدری

همزمان با نخستین روزهای مهرماه«9/7/95»فصل شکوفایی علم ودانش ، آئین بزرگداشت168- مین سالگرد میلاد عارف وشاعرکلاسیک ترکمن"مسکین قلیچ" در محل آرامگاهش که در حاشیه جنگلی انبوه ومرتع سرسبز جنوب روستای حاج جسن از توابع شهرستان کلاله بناه شده است ، برگزار شد.
دراین مراسم آقای برزگر فرماندار شهرستان کلاله ، جمعی از مسئولان ، تنی چند از مهمانان ترکمنستانی ، اساتید و فعالان فرهنگ وادب نوادگان و نبیره گان شاعر، اهالی روستای حاج حسن وجمع کثیری از علاقمندان شرکت داشتند.
در آغاز مراسم ، پس از تلاوت آیاتی از کلام الله مجید وطنین سرود جمهوری اسلامی ایران ، استاد آتاقلی کشواد ازاساتید دانشگاه و دبیرمراسم بزرگداشت میلاد مسکین قلیچ که مطالعات گسترده ای درباره زندگی ، آثار وجایگاه این شاعر کلاسیک ترکمن دارد ، ضمن خیر مقدم به حضار شرکت کننده در مراسم ، قطعه شعری از خود در وصف جایگاه ادبی وعرفانی مسکین قلیچ قرائت کرد که مورد توجه و تشویق حاضرین قرار گرفت. وی سپس به دوره تاریخی زندگی شاعر اشاره کرد وپیرامون آثار وی در عرصه های عرفانی ، اجتماعی وتاریخی سخن گفت.
سپس حاج حمید آخوند قلی زاده از روستای یکه قوز که در نزدیکی روستای حاج حسن قرار دارد و اطلاعات ارزنده ای در باره مسکین قلیچ از پدر وبستگان خود شنیده است پیرامون دوره تاریخی زندگی شاعر و نقش این دوره درشکل گیری آثار فاخرمسکین قلیچ سخنرانی کرد.
سپس صفا محمد باخانی که گویندگی مراسم را نیزبه عهده داشت قطعاتی از آثار شاعر را قرائت کرد.
درادامه این مراسم ، نورمحمد ممی پور(نوری باخشی – نبیره شاعر)با تک دوتار قطعاتی از آثارمسکین قلیچ را به زیبایی اجرا کرد.
گفتنی است: نصرت برزگر فرماندار شهرستان کلاله در نشستی صمیمی با آتاقلی کشود ، عبدالغفورتاغانی، مسکین قلیچ ممی پور(ازنبیره گان شاعر)وتنی چند از اعضای ستاد برگزاری این مراسم ، از تلاش ها و پیگیریهایی که در برگزاری این آئین داشته اند تقدیر و تشکر نمود واظهار داشت : برگزاری اینگونه مراسم وآئین ها که ریشه درارزشها دینی وباورهای مردم منطقه دارد ، در مقابله با توطئه های فرهنگی دشمن که در مرحله اول جوانان این مرز و بوم را هدف قرار می دهد ، نیز نقش مهمی دارد.


برای دیدن تصویر اصلی در صفحه جدید کلیک کنید.

برای دیدن تصویر اصلی در صفحه جدید کلیک کنید.

برای دیدن تصویر اصلی در صفحه جدید کلیک کنید.

برای دیدن تصویر اصلی در صفحه جدید کلیک کنید.

برای دیدن تصویر اصلی در صفحه جدید کلیک کنید.

برای دیدن تصویر اصلی در صفحه جدید کلیک کنید.

برای دیدن تصویر اصلی در صفحه جدید کلیک کنید.

برای دیدن تصویر اصلی در صفحه جدید کلیک کنید.

برای دیدن تصویر اصلی در صفحه جدید کلیک کنید.
فرستنده magtymghuly در تاريخ ۱۳۹۴/۱۲/۵ ۱:۲۰:۰۰ (342 بار خوانده شده) مشاهیر ترکمن
يكصدمين و هيجدهمين نشست جمعيت فرهنگي، هنري مختومقلي فراغي كلاله ساعت 30/14 روزجمعه 25دیماه 1394، با تلاوت آياتي چند از كلام ا... مجيد وطنین سرود جمهوري اسلامي ایران آغاز شد. مجري برنامه نورياغدي زيارتي ضمن خوشامدگويي آيتم هاي اجرائي این نشست را اعلام نمود.
ديدار سميع زاده نوازنده دوتار نوجوان كلاله‌اي با اجراي دوساز (تكنوازي) ، نهيبي دل انگيز بر دلها نشاند.
برای دیدن تصویر اصلی در صفحه جدید کلیک کنید.
استاد آنا دردي عنصری محقق، مورخ به تريبون دعوت شد و ايشان ضمن تشكر از حاضرين و اعضاي جمعيت مختومقلي، مباحث خود را پيرامون تاريخ از ادبيات توركمن، جغرافياي ادبيات توركمن ادبي و فرهنگي فراواني دارند. براي ورود به بحث لازم ميدانم به چند نكته اشاره كنم. طي مطالعات و منابعي كه موجود مي باشد.1ـ ادبيات ترك قديم (كهن) كه در سنگ نوشته هايي معروف به اورخون در قرن هاي 12و13 ، در ديوان لغات كاشغري و غوتادغو بيليك ثبت شده است .2ـ تاريخ ادبيات اوغوز: كه ثقل و كانون اين ادبيات در منطقه‌ي خوارزم بوده و ميراث ادبيات اوغوزي در آنجا نشو و نما يافته و از قرن 13 ميلادي و تا قرن 15 ميلادي ادامه مي يابد. در اين دوره آثاري همچون نهج‌الفراديس-محبت نامه-معين المعيد از ادبيات اوغوزها را معرفي مي نمايد. 3ـ تاريخ ادبيات جغتايي در قرن پانزده ميلادي كه نمايندگان ادبي و وكلاي اديب و انديشمند آن دوره به ميرعلي شيرنوايي، لطفي و ديگران ميتوان استناد كرد.
استاد عنصري در ادامه اظهار كرد: شاخه‌ ادبي توركمن به دو قسمت 1ـ ادبيات قديم 2ـ ادبيات كلاسيك تقسيم مي شود. ادبيات قديم از قرن 15 ميلادي تا قرن 17 ميلادي را در بر مي گيرد قابل ذكر است در اين دوره فتح الحواد و رونق الاسلام عرضه گرديده است، و از نكات شاخص آن دوره خصوصيات بارز و خود ويژه و فصاحت زباني بوده كه پل ارتباطي از دوره‌ي اغوزي به دوره بعدي مي باشد در آثار بجا مانده از آن عصر ارتقا و خلاقيت زباني و كلاسي بسيار مشهود است 2ـ ادبيات كلاسيك از نيمه‌ي دوم قرن هفدهم آغاز و تا پايان قرن 19 ميلادي ادامه دارد.
ادامه | 17856 کلمه در ادامه متن | نظر
فرستنده magtymghuly در تاريخ ۱۳۹۴/۷/۲۶ ۴:۲۰:۰۰ (414 بار خوانده شده) مشاهیر ترکمن
برای دیدن تصویر اصلی در صفحه جدید کلیک کنید.
جمعیت فرهنگی هنری مختومقلی کلاله 115- مین نشست ماهانه خودرا به آئین یکصدمین روز درگذشت استادقدیرگوگلانی اختصاص داده است.

ازاساتید، فعالان فرهنگ وادب همچنین عموم علاقمندان ودوستداران شادروان قدیرداده گوگلانی دعوت می شود، دراین مراسم شرکت نمایند.

زمان برگزاری مراسم: ساعت14روزپنجشنبه30مهرماه1394
محل برگزاری مراسم: سالن اجتماعات اداره ادشاداسلامی کلاله

جمعیت فرهنگی هنری مختومقلی کلاله


فرستنده magtymghuly در تاريخ ۱۳۹۳/۱۲/۲۸ ۴:۳۰:۰۰ (707 بار خوانده شده) مشاهیر ترکمن
برای دیدن تصویر اصلی در صفحه جدید کلیک کنید.
خالئ دوُقار اِللریم کِیتاپ اوقار دیل لریم
واطان اوٌچین خالق اوٌچین دئنمان ایشلأر ایل لریم.

گؤزه للیگی یارادان تانگرئ نئنگ آدی بیلن
بو پوُرصاتدان پیدالانئپ ماغتئم غولی جمغئیتی نینگ آغضالارئنا کی آرمانی-یادامانی توٌرکمن مده نیّت و صونغاتی گوٌللأپ اؤسمِگینه غایداوسئز زأحمت چِکِن لری اوٌچین منت دارلئق بیلدیریپ، اولارا آلئپ باریان ایشلرینده اوٌستونلیک دیله یأرین.
برای دیدن تصویر اصلی در صفحه جدید کلیک کنید.
ایندی بوُلسا حوُرماتلی توُماشاچئ لارا وه توٌرکمن اِده بییاتی نئنگ موشتاق لارنئنگ دئقغاتئنا بییک شاهئرا توُوشان اِسنوُوا حاقداقی یاتلامانی هؤ دوٌرلِمِگی ماخول بیلیأرین.
توُوشان اِسنوُوا (1987-1915):
توُوشان اِسنوُوا توٌرکمن زنان لارئ نئنگ آراسئنداقئ ایلکینجی شاهئردی هِم ایلکینجی نمایشنامه نویس دی. ایلکی بیلِن اوُنونگ تِرجیمه خالئنی غئسغاچا گوٌرروٌنگ برین.
ادامه | 8675 کلمه در ادامه متن | نظر
فرستنده magtymghuly در تاريخ ۱۳۹۳/۹/۲۲ ۱:۵۰:۰۰ (521 بار خوانده شده) مشاهیر ترکمن
برای دیدن تصویر اصلی در صفحه جدید کلیک کنید.
برای دیدن تصویر اصلی در صفحه جدید کلیک کنید.
امروزجمعه سی ام آبانماه93 قراراست107-مین نشست جمعیت مختومقلی کلاله رابرپا نمائیم.یکی دوساعت مانده به آغازمراسم جمعی ازاعضای جمعیت ازراه می رسند.
مشغول تزئین جایگاه،نصب عکس ها،بنرها ،شعارها وعکس های مرتبط با موضوع نشست مشغول می شوند.
براساس برنامه ریزیهای صورت گرفته،موظف به تهیه گزارش ازاین نشست شده بودم.
موضوع این نشست به کنفرانس نویسنده،ناشروفعال عرصه کتاب وکتابخوانی دکترامانقلیچ شادمهرپیرامون ویژگیهای زندگی وآثارنویسنده وشاعرمعاصربکی‌سیتأکف اختصاص داشت.
ادامه | 14585 کلمه در ادامه متن | 1 نظر
فرستنده magtymghuly در تاريخ ۱۳۹۳/۹/۱۲ ۱۸:۳۰:۰۰ (728 بار خوانده شده) مشاهیر ترکمن
( غارا دألي گؤكلنگ روُوايات لارا سينگن بِييك سازندا )

برای دیدن تصویر اصلی در صفحه جدید کلیک کنید.

نجي ميلادي يئل دا، غارري غالا دا دوُغلان وه كؤپ توٌركمن حالق سازلاري نئنگ آوتوري بوُلان، يانديم وه ائنجئتما يالي عاجايئپ توٌركمن سازلارئني دؤره دن، هِمده موُللا غووانچ، گؤني بِگ، ساري باغشي وه مئللي آقا يالي أگيرت لرينگ حالئپاسي حاساپلانيان غارا دألي گؤكلِنگ بارادا، غئنانساق دا بيزده اوُنچاقلي ماغلومات يوُق.

اوُنونگ ياشان، دؤره دِن وه يوغالان يئلي حاقدا چشمه لرده دوُلي وه آنئق ماغلومات تاپايماق آنگسات دأل.

توٌركمن لر بو بييك سازاندا لاري بارادا اؤز بيليأن زات لارئني غورساق لارئندا ساقلاپ اوُني آغئزدان- آغزا گلجككي نِسله غوُوشورئپ اونگايان بوُلماغا چمه لي.
ادامه | 13486 کلمه در ادامه متن | نظر
فرستنده magtymghuly در تاريخ ۱۳۹۳/۹/۷ ۱:۴۰:۰۰ (767 بار خوانده شده) مشاهیر ترکمن
برای دیدن تصویر اصلی در صفحه جدید کلیک کنید.
یوُقارقی غارناوادا، آلیارخانئنگ اوباسئندا، گچیرلِن شاهئر بای محمد قلیچی نئنگ توُی لارئنا غاتناشئلان واغتئندا ادیلن چئقئش:

سالام بیلن غادئرلی آدام لارشوگون من شو پورصات دان خایئرلانئپ اوٌنسوٌنگیزی برزادی چکمچک چی اوُلدا شو گچیپ دورن توُیونگ، اوُباسی و یاش اولی لاری حاقئندا وه اوُنونگ آدغازانان دایا و سرداری لاری حاقئندا. گوگلنگ ایلات لاری تیره طایپا بؤلوٌنشیگینده، اولی ایکی تایپالارا بؤلوٌنیأرلر اولی تیره سی غایی لار وه بیله کی تیره سی دوُدورغالاردئر، غایی لار کؤپ لنچ داغ لاردا و دوُدورغالار جوٌلگه لرده یاشایارلار. تاریخی روُوایات لارا و چشمه لره سرسالانئنگدا، گوگلنگ لر تاخمئنان 1000یئل بأری گوٌرگن اترک جوٌلگه لرینده یاشاپ یؤرلر، غارناوا اوُباسی بوُلسا اوُلارئنگ اولی بیرمرکزی لری بوُلوپ تاریخ دا آد غازانان همده ائز غالدئران اوُبالارئنگ بیری دیر.
ادامه | 14936 کلمه در ادامه متن | 1 نظر
فرستنده magtymghuly در تاريخ ۱۳۹۳/۶/۳۰ ۳:۰۰:۰۰ (721 بار خوانده شده) مشاهیر ترکمن
عصرروزجمعه28شهریورماه1393درسرسرای اجتماعات مجتمع فرهنگی هنری اداره فرهنگ وارشاداسلامی کلاله باحضوراساتید،کارشناسان،علاقمندان وفعالان فرهنگ وادب برگزارشد.
برای دیدن تصویر اصلی در صفحه جدید کلیک کنید.
دراین جلسه پس ازتلاوت آیاتی ازکلام الله،دونفرازاعضای نوجوان جمعیت مختومقلی بنام های تاج بی بی دهداروحدیثه عرب زاده قطعاتی ازآثارشاعروعارف ترکمن مختومقلی فراغی را به زیبایی قرائت کردند.سپس نوازنده جوان اسماعیل علیزاده نیزبادوتار دو آهنگ کلاسیک رااجراکرد.
همچنین درادامه این نشست،عرازمحمدآنه ایی مقاله خودرا پیرامون زندگی وآثارشاعرمعاصرقربان نظرعزیزکه موضوع اصلی نشست106 جمعیت مختومقلی می باشد،قرائت کرد.
همانطوریکه اعلام شده بود موضوع اصلی ومحوری این نشست، بررسی شرایط وویژگیهای زندگی وآثارشاعر،نویسنده وبنیانگذارادبیات معاصرترکمن بردی کربابابود که استادحاجی بردی ایری ازفعالان فرهنگ وادب بندرترکمن درباره این موضوع، مطالب خودرا به زبان ترکمنی ارائه کرد.
بردی کربابایو (1894-1974)
تورکمنستاندا انچه مه نئشانلار و مئدال لار بیلن سیلانان بردی کربابایو 1894 اینجی (1273 هجری شمسی) یئلدا تجن اطراپیندا قوقوزرنگ اوُباسئندا غورپلی تایخان ماشغالاسیندا دوٌنیا اینیأر . دوغانلارنینگ آراسیئندا اینگ چپیکسی جه سی اما دوٌشونجه لی بولانی اوچوٌن بردینی قاقاسی ملا ادیپ یتیشدیرمک اوٌچوٌن مکتبه اقووا ایبر یأر.
ادامه | 23565 کلمه در ادامه متن | نظر
فرستنده admin در تاريخ ۱۳۹۰/۱۰/۲ ۴:۰۰:۰۰ (1351 بار خوانده شده) مشاهیر ترکمن
برای دیدن تصویر اصلی در صفحه جدید کلیک کنید.
گزارش از:حاجي محمد خدري
مقدمه: به گفته دوستي از اهالی فرهنگ و ادب، در نشست ها و محفل های رسمی و غیررسمی کمتر به ادبیات داستانی پرداخته ميشودو یا بهتر است عنوان بکنیم، آثار نویسندگان این بخش از ادبیات،كمترنقد و بررسي ميشود واین عدم توجه باعث شده كه حتی فعالین فرهنگ و ادب از کم و کیف ادبیات داستانی تركمن اطلاع كافي نداشته باشند. برخی از دوستان این عرصه، علاوه بر اینکه شناختی از قصه،داستان ورمان نویسان منطقه ندارند، بلکه از آثار نویسندگان ترکمن که در خصوص واقعیت های تاریخی و فعلی فرهنگ، ادب و هنر ترکمن قلم زده عناوین برجسته ای را در سطح ملی و منطقه ای به خود اختصاص داده اند نيز اطلاعی ندارند.
جمعیت فرهنگی و هنری مختومقلی کلاله بر اساس رسالتی که بر دوش دارد، به امید اینکه نشست ها و محفل های ویژه نخبگان و فعالین عرصه های مختلف فرهنگ و ادب و بررسی موضوع هایی که به یک مورد از آن اشاره شد، ادامه داشته باشد، نخستین شب ادبيات داستاني پنجشنبه شب 24آذرماه1390 به میزبانی عبدالعظيم ممی زاده برگزار گرديد
موضوع مورد بحث در این شب که نمایندگان جمعیت ها، انجمن ها و تشکل های فرهنگی و هنری در آن حضور داشتند، به ادبیات داستانی ،و نگاهی نقدگونه به رمان راز خایرخوجه اثر عبدالرحمن اونق اختصاص داشت. در این گزارش، چکیده ای از مطالب مطرح شده را تقدیم علاقمندان می کنیم.
 ابتدا محقق و پژوهشگر ادبیات شفاهی ترکمن قربان صحت بدخشان، با بیان اینکه دوست داشتن زیباییها در ذات انسان است، اظهار داشت: انسان پس از شناخت خود و ارتقاء فکری با پوشش های مختلف و بهره گیری از ابزارآلات مرتبط، تلاش می کند، زیبا دیده شود، زیبایی و زیبا دیده شدن و آفرینش های زیبا در ذات انسان قرار دارد.
ادامه | 17834 کلمه در ادامه متن | نظر
فرستنده admin در تاريخ ۱۳۹۰/۵/۲۳ ۱۹:۵۰:۰۰ (1112 بار خوانده شده) مشاهیر ترکمن
جمعیت فرهنگی ـ هنری مختومقلی شهرستان کلاله نشست ماهانه خود را در مورخه 31/4/1390 به بررسی دوره تاریخی و ادبی شاعر غایب نظر غایبی اختصاص داد. در این نشست کارشناس ارشد تاریخ ستاربردی فجوری ضمن تشکر از فرصت داده شده گفتند که بررسی دوره تاریخی یک شخصیت به ظاهر ساده و آسان به نظر میرسد اما با توجه به گستردگی ابعاد تاریخی این کار بسیار مشکل میباشد. اگر نظری بر تاریخ بیفکنیم پی می بریم که دوره تاریخی شاعر غایب نظر غایبی با کش و قوس های پایان حکومت صفویه و روی کارآمدن حکومت قاجار همراه بوده است.
برای دیدن تصویر اصلی در صفحه جدید کلیک کنید.
آقای فجوری بیان نمودند که به سال 1135 هـ.ق اصفهان مقر حکومت صفویه توسط محمود افغان محاصر شد و در نهایت حکومت شاه سلطان حسین سقوط کرد. پس از سقوط اصفهان شاه طهماسب توانست از دست افغان ها فرار کرده و از طریق قزوین به سوی مازندران رهسپار گردد و فتحعلی خان قاجار به کمک او شناخت و شاه طهماسب به همراه فتحعلی خان قاجار که بیشتر نیروها و همراهانش را ترکمن ها تشکیل میدادند به سوی خراسان حرکت کردند و در قوچان نیز نادرشاه افشار به جمع آنها اضافه شد و جنگ قدرت میان آنان اتفاق افتاد و این امر باعث کشته شدن فتحعلی خان شد و در سال 1148هـ . ق نادرشاه سلطنت ایران را از آن خود نموده و سلسله صفویه را از هم پاشید نادر با شجاعت و مدیریت،ایران یکپارچه را تشکیل داد . محمدحسن خان قاجار در این مدت چندباری قصد شورش داشت اما هر بار با شکست مواجه شد. محمدحسن خان که در میان ترکمن ها بسر میبرد تا اینکه خبر مرگ نادرشاه در سال 1160هـ.ق به گوشش رسید به کمک نیروهای ترکمن خیلی زود به استرآباد مسلط شد و محمدحسن خان در یک لشکرکشی به شیراز به خیانت سران قاجار در سال 1172هـ.ق کشته شد و بدین ترتیب استرآباد به دست کریم خان زند افتاد و خانواده محمدحسن خان به اسارت افتاده و به شیراز برده شد . فرزندان محمدحسن خان تا مرگ کریم خان زند در شیراز زندانی بودند اما پس از مرگ وی آقامحمدخان قاجار با آمدن به استرآباد و تجمیع نیروهای خود از جمله قاجارها و ترکمن ها توانست خیلی سریع به فتوحاتی دست پیدا کند.
آقای فجوری کارشناس ارشد تاریخ در ادامه افزودند که یکی از ارکان اصلی قشون آقامحمدخان قاجار را ترکمن ها تشکیل میدادند. پس از قدرت یابی و فتح کامل ایران کم کم آقامحمدخان ترکمن ها را طرد کرده و ترکمن ها را به عنوان یاغی و وحشی معرفی کردند.
سپس شاعر نوریاقدی زیارتی پیرامون دوره ادبی غایب نظرغایبی مطالب مهمی را ارائه نموده و گفتند که شاعر غایب نظر غایبی از جمله شاعران اواخر قرن هیجدهم میباشد که با تخلص « غایبی»، « ملاغایب»، «غایب نظر» شعر سروده و به سبب نابینا بودن یکی از چشمان شاعر به وی « کور غایبی» نیز لقب داده اند. از اینکه غایبی در چه تاریخی بدنیا آمده و چه زمانی دیده از جهان فروبسته اطلاع دقیقی در دست نیست ولی آنچه آشکار است اینست که غایبی از تیره « آووا» بوده بیشتر زندگی خود را در «غاراگول» اوزبکستان سپری نموده است.
شاعر زیارتی گفت: غایب نظر غایبی یکی متعلمین و معتمدین علمی دوران خود بوده که مطالعه او در زمینه فلسفه و منطق و تاریخ و جغرافیا گواه این امر است . شاعر علاقه خاصی به موسیقی و دوتار داشته و گاهاً خود نیز دوتار می نواخته و وی اشعار و آثار زیادی از خود به یادگار گذاشته ولی متأسفانه اندک اشعار او در مطبوعات به چاپ رسیده است و از جمله آثار به چاپ رسیده او که بصورت قصه و پایاما میباشد قصه « اوتوز ایکی تخم قصه سی» میباشد.
زیارتی گفت : تنها شخصیتی که در خصوص زندگی و آثار این شاعر در سال 1973کنکاش نموده و مقاله ای تحت این عنوان نگارش نموده آخوندف گرگانلی بوده است.
بیشتر اشعار این شاعر در مجموعه ای گردآوری شده و در چهارنسخه در انستیوتی زبان و ادبیات مختومقلی نگهداری می شود و به عنوان منبع و مأخذ از آن استفاده و حفاظت می شود.
غایب نظر غایبی شاعری است که نسبت به شاعران هم عصر خویش یک برتری خاص داشته و آن هم آشنایی شاعر با زبان فارسی و تبحر خاص او به این زبان و سرودن اشعاری به زبان فارسی بوده است و غایبی را میتوان در ردیف شاعرانی مانند فضولی و نوایی جای داد وی بیشتر اشعارش را به وزن عروضی سروده است. و به همین خاطر غایبی را استاد غزل لقب داده اند که اغراق نیست و این شاعر در غزل از شیوه های تضمین استفاده نموده و اشعار تضمینی او از شعرهای شاعر قرن دوازدهم فضولی بغدادی بوده و مضمون آن نیز بیشتر عارفانه و عاشقانه میباشد.
نوریاقدی زیارتی افزودند که غایبی نظر عمیقی بر دیوان لغات الترک شیخ محمود کاشغری و یا «جمیع التواریخ» رشیدالدین داشته و اینگونه آثار را کاملاً و عمقاً مطالعه نموده است. غایبی با الهام گرفتن از ادبیات شرق و مطالعه آثار شاعران مشهوری همانند رودکی و فردوسی و نوایی و حافظ و ... حوزه تفکر و تخیل خویش را گسترش داده است که وسع دید و نگرش او در بیان واقعیات در آثار و اشعار او کاملاً مشهود و معلوم است.
و حتی در تبلور شخصیت ادبی غایبی آثار عالمان مشهور و عارفان معروفی چون منصور حلاج، عمر خیام و عمادالدین نسیمی نیز نقش عمده ای را ایفا نموده است.
شاعر زیارتی در پایان بیان نمودند که بطور کل غایبی به انسانیت انسانها ارزش والایی قائل بوده و شاد نمودن و بدست آوردن دل مظلومی را به مثابه بنا و عمارت خانه خدا دانسته و بالعکس ناراحت نمودن و شکستن دلی را مساوی و همگام با تخریب کعبه قلمداد نموده است.

فرستنده admin در تاريخ ۱۳۹۰/۵/۲۳ ۱۹:۳۰:۰۰ (1054 بار خوانده شده) مشاهیر ترکمن

برای دیدن تصویر اصلی در صفحه جدید کلیک کنید.


ساعت 16 عصر آخرین جمعه خرداد ماه سال نود، 66ـ مین نشست ماهانه جمعیت مختومقلی که به بررسی دوره ی تاریخی و آثار ادبی صحت ایشان اختصاص داشت با حضور جمعی از شاعران و نویسندگان و علاقمندان به فرهنگ و ادب ترکمن در سالن کتابخانه عمومی کلاله تشکیل و با تلاوت آیاتی چند از کلام ا... مجید آغاز گردید.
در این نشست فرهنگی ابتدا مجری برنامه نوریاغدی زیارتی از دیوان صحت ایشان قطعه شعر «سایرانی گور» را قرائت کردند و آن گاه به حاضرین خوش آمد گفته و عناوین برنامه را اعلام نمودند.


سپس عبدالعظیم ممی زاده یکی از اعضای فعال جمعیت، ضمن توضیح مختصر فعالیتهای این تشکل ادامه دادند که محمد صحت ایشان فرزند عبدالرحیم در سال 1890 میلادی در گؤک دپه بدنیا می آید و در سال 1965 میلادی در تأزه یاب ترکمن صحرا در سن 75سالگی دارفانی را وداع می گوید: نزدیک به سی و پنج سال از عمر خود را در ترکمنستان و حدود سی و نه سال نیز در ایران زندگی می کند. این فعال فرهنگی مهمترین وقایع تاریخی زمان حیات شاعر را در دو بخش :1ـ در ترکمنستان 2ـ در ایران تشریح کردند. در بررسی بخش اول دوره ی تاریخی چنین گفتند: در اوایل قرن نوزده میلادی در تاریخ زندگی ترکمن ها مسایل ملی و هویت قومی به شکل بارزی بروز کرد . در سال 1870 میلادی همزمان با هجوم روس ها به آسیای میانه در مرو، غووشئت خان و در آخال نوربردی خان قد علم کرده، رهبری ترکمن ها را بر عهده گرفتند. علت هجوم روس ها را بایستی به لحاظ اقتصادی بررسی کرد. تردیدی نیست که سرمایه داران روس و امریکا جهت تامین مواد خام کارخانه های خود و به راه انداختن آنها و تولید انبوه به محصولات استراتژیک آسیای میانه نیاز وافری داشتند و به همین سبب در خلال سالهای 1873 و1877 میلادی خیوه و بخارا، را به تصرف خود درآورده و یکسال بعد دامنه ی حملات خود را به کراسنوادا، حسنقلی ، چکش لر، غیزیل آروات گسترش می دهند. در گؤک دپه روس ها با مقاومت نوربردی خان و یارانش مواجه می شوند اما یکسال بعد ارتش تزار به رهبری ژنرال اسکوبولوف گؤک دپه را محاصره کرده و با انفجار دینامیت، شبانه پانزده هزار نفر انسان را به شهادت می رسانند و در سال 1885 میلادی کل ترکمنستان به تصرف روس هـا در می آید.
در سـال 1881 با اتعقاد قرارداد آخال بین دولتین ایران و روس، سرحدات تعیین و خاک ترکمن ها به سه قسمت 1ـ ترکمنستان 2ـ ترکمن های ایران 3ـ ترکمن های افغان تقسیم می شود. راه آهن سراسری در عرض یکسال در ترکمنستان کشیده شده و محصولات آسیای میانه از طریق این راههای مواصلاتی به سوی کارخانه های روسی روانه می شود. که مهمترین این محصولات پنبه بوده است. در سال 1890 استان ماوراء خزر به وزارت جنگ روس ملحق شده به صورت استان مستقلی شناخته می شود. در همان سالها یعنی 1897 میلادی ترکمنستان فعلی سیصدالی چهارصدهزار نفوس داشته است . در سال 1906 سی و نه هزارنفر در عشق آباد زندگی می کردند که از این تعداد یازده هزاروپانصدنفر روس ، دوازده هزارنفر فارس و شش هزارنفر ارمنی و یکصدو هفت نفر ترکمن که آنها هم کارگر ساده ای بیش نبودند. در سال 1905 الی 1907 در روسیه انقلاب بوژروا ـ دموکراتیک روی می دهد اما در انقلاب 1917 ترکمن ها همکاری می کنند و در سال 1918 ماموران قبلی تزار به کمک انگلیسی ها انقلابیون را کنار زده و دولت جدید تشکیل می دهند و متعاقب آن در قره قوم نه نفر از رهبران انقلابی را اعدام می کنند و اما در سال 1924 میلادی ایالت ترکستان به سه منطقه 1ـ جمهوری سوسیالیستی ترکمنستان 2ـ جمهوری ازبکستان 3ـ جمهوری قرقیزستان تقسیم می شود. و بعدها با قزاقستان و تاجیکستان می شود پنج دولت جدید. در برپایی جمهوری سوسیالیستی ترکمنستان دو نفر به نامهای غایغی سیز آتابای و ندربای آیتاکف نقش مهمی داشتند با اعلام جمهوری سوسیالیستی ترکمنستان اساسنامه ای در 18ماده که مفاد انقلابی داشته است، تدوین می شود و مدت 10 الی 12سال غایغی سیز آتابای رئیس جمهور ترکمنستان می شود.
آقای ممی زاده در مورد وقایع تاریخی زمان حیات صحت ایشان در ایران چنین ادامه دادند: در سال 1305شمسی شاعر ترکمن صحت ایشان به اتفاق برادرش آبا ایشان و سایر قوم و خویشان به ایران می آیند در حالی که صحت ایشان سی و پنج ساله بوده است. در ترکمن صحرا از زمان انعقاد قرارداد آخال در سال 1881میلادی که حـدود یکصدو سی سال از آن می گذرد ، گذران زندگی ترکمن ها سخت می شود دادوستد مشکل می شود، حوزه ی چرا و دامداری آن ها تنگ می شود، مساله مالیات فشار می آورد. در شهر گنبدکاووس کنسول گری روسیه دایر می گردد تا این زمان ادارات دولتی، نظامی در ترکمن صحرا شکل نگرفته بود. دولت قاجار از کنسول روس تقاضا می کند چند تا اداره در گنبد و کومیش دپه باز نماید در سال 1905 میلادی انقلاب مشروطیت شروع می شود و مجاهدان مشروطه در آذربایجان، گیلان، مازندران دفاتری باز می کنند، انقلاب مشروطه قوت می گیرد در سال 1907 میلادی یعنی 104سال قبل گوگلان ها به بجنورد و نردین حمله میکنند . در همان سال محمدعلی شاه قاجار متمم قانون اساسی را امضاء میکند. در سال 1909 محمدعلی شاه از ایران فرار می کند، طرفداران وی در استرآباد و ترکمن صحرا بیکار نمی نشینند. در سال 1911 میلادی محمدعلی شاه از طریق کومیش دپه به ایران بر می گردد. بعد از چندماه اقامت در ترکمن صحرا با فراهم کردن بیست هزار سواره به طرف تهران حرکت می کند، در حوالی ایوانکی ورامین انقلابیون مشروطه با آنها مقابله می کنند و نیروهای سواره محمدعلی شاه را مغلوب می نمایند درسال1916 میلادی مجدداً جنبش در ترکمن صحرا شکل میگیرد در جنگ دوم جهانی فرمان میرسد که 15000نفر از ترکمن ها باید به جبهه بروند یموت های بالکان در برابر این خواسته ایستادگی می کنند و می گویند در این جنگ شرکت نمی کنیم و به ایران وارد می شوند. ژنرال مادریکوف آنها را تعقیب می کند و از سوی ترکمن ها قوای مسلح درست می شود . بابا قلیچ یموت، مرگن آرچین، شیخی خان دویه جی ، حسن خان به تاسیسات روس ها آسیب می رسانند.
ادامه | 23746 کلمه در ادامه متن | نظر
فرستنده admin در تاريخ ۱۳۹۰/۵/۲۳ ۱۹:۱۶:۳۳ (1117 بار خوانده شده) مشاهیر ترکمن

این مراسم باشکوه با تلاوت آیاتی چند از کلام ا... مجید آغاز گشت پس از آن آقای ارازدوردی خوجه مجری برنامه قطعه شعر «یاذوالجلالیم» از دیوان مختومقلی فراغی را که حالت دعا و نیایش پروردگار متعال را داشت، قرائت کردند و آن گاه عناوین برنامه را اعلام نمودند. نخست اتاقلی کشواد از اعضای شورای اسلامی شهر فراغی با قرائت شعر با عنوان « پئراغی» از سروده های خود، به حضار محترم و میهمانان عالیقدر که از اقصی نقاط ترکمن صحرا حضور یافته بودند خوش آمد گفتند و از جمعیت مختومقلی و فعالین فرهنگی که در برپایی این جشن خجسته و پرخاطره همکاری نمودند تشکر و قدردانی به عمل آوردند. در ادامه سه تن از نونهالان بنامهای آی ناز سعدیان، احسان آنه ئی و اقبال سیدی از دیوان مختومقلی به ترتیب اشعار «داش دؤکر»ـ « مأتأج ایله مه» و « جان اِگِلِنمز» را با زبان کودکانه و با بیان شیوایی دیکلمه کردند که مورد تشویق فراوان حضار قرار گرفتند.
سپس بخشدار شهر فراغی ـ غلام محمد پقه در جایگاه حاضر شدند و به میهمانان و بزرگان علم و ادب که از راههای دور و نزدیک در این محفل فرهنگی شرف حضور یافته بودند خیر مقدم گفتند و آرزو کردند که خاطره ی خوشی از این مراسم در شهر فراغی داشته باشند و همیشه شاد و خرسند زندگی کنند و قول دادند که در سال آینده در شهری که بنام عارف نامی ترکمن مزین شده است هر چه باشکوهتر برگزار شود.
در ادامه برنامه هنرمندان انجمن موسیقی غارادألی گؤگلنگ: باغشی آشور گلدی گرکزی، باغشی قلی قلی زاده، و باغشی عبدالمناف ارازنیا با نوازندگی چاریارقلی بایندری مقدم و حاجی گلدی برزین هر کدام آهنگهایی در سبکهای مختلف اجرا نمودند.که برای شرکت کنندگان دلچسب و دلنشین بود.
سپس منصور نامی دبیر جمعیت فرهنگی ـ هنری مختومقلی کلاله در جایگاه حاضر شده و پیام جمعیت مختومقلی را قرائت کردند . در این پیام آمده است : سپاس خداوند متعال را که در هفته پایانی دومین ماه بهاری مراسم بزرگداشت شاعر فرزانه مختومقلی را همگام و همزمان با سایر تشکلها و نهادهای مختلف ترکمن نشین برگزار می کنیم و این بازتابی از عشق و باور عمیق مردم ترکمن به شاعر محبوب و اندیشه ورز خود می باشد؛ چنان که الکساندر خودزکو اندیشمند لهستانی درباره مختومقلی گفته است:« ... مختومقلی هنگام مرگ همچون قدیسین محبوب بود. وی از محبوبترین شعرای خراسان و ترکمن است.»
دبیر جمعیت خاطرنشان ساختند: ما اعتقاد داریم که مختومقلی بخش جدایی ناپذیر از هویت فرهنگی ترکمن را تشکیل می دهد و برای دوام و قوام هویت فرهنگی خود ضرورت دارد که چهره مختومقلی را در میان مردم همیشه زنده و پویا نگه داریم و آموزه های وی را یادآور شویم و کلاسهای «خوانش اشعار مختومقلی» را گسترش دهیم.
در ادامه آقای نامی یادآور شدند که شکل گیری « شهرفراغی» و نامگذاری آن بنام «فراغی» یکی از جـلـــوه های نمادیــن وحدت و همبستگی مردمی و ارادت خالصانه قوم ترکمن به شاعر ملی خود می باشد. وی در پایان از کلیه مسئولین شهرستان کلاله و اعضای شورای شهر فراغی و افرادی که در برگزاری بهینه این مراسم سهیم بوده اند، صمیمانه سپاسگزاری نمودند.
پس از قرائت پیام جمعیت، عبدالعظیم ممی زاده از اعضای فعال این تشکل مهمترین وقایع تاریخی مربوط به ترکمن ها در اردیبهشت ماه را به سمع حضار رساندند؛ آنگاه شاعر معاصر ترکمن عیدمحمد اونق یکی از سروده های خود را قرائت کردند و عبدالحکیم قزلجه مسئول انجمن ادبی میراث گنبد برگزاری جشن 278مین سالگرد تولد مختومقلی فراغی تبریک گفتند.
بخش دوم اجراء موسیقی سنتی اختصاص داشت به گروه موسیقی دولت محمدآزادی که به سرپرستی استاد دکترمجید تکه تشکیل شده بود و مرکب از 26نفر نوازنده و خواننده بودند که از هنرجویان خود دکتر تکه بشمار می رفتند و اینان از اقصی نقاط ترکمن صحرا گلچین شده بودند .
این گروه برنامه های خود را در سه قسمت به شرح ذیل تقدیم نمودند: قسمت اول ـ الف)اجراء ترانه سرود«پئراغی» از اشعار بای محمد قلیچی به خوانندگی آی محمد مقیمی و نوازندگی هنرمندان حاضر ب)ـ همخوانی رحیم آتا، آی محمد مقیمی، قادیر شیخ و قاقا زرندی با همراهی گروه نوازندگان ج)ـ باغشی قاقا زرندی د)ـ رحیم آتا « گچدی دیدی لر»ـ هـ)ـ آق اؤیلی بدراقی « سرخوش گلین» و)ـ قادیر شیخ « جمع بولوب» ز)ـ حمید تکه « ترکمنینگ»
قسمت دوم : اجرای سه آهنگ ترکمنی با نامهای «آرزووئم» ، « لیلی گلین» ، «غئزئل بؤریک» به صورت آنسامبول.
قسمت سوم: اجرای لأله و نواختن قوپوز توسط گروه دختران دکتر مجید تکه
الف) اجرای گروهی لأله معروف « چونقورقوویی» که حکایت از شکوه و ناله جان سوز دخترانی داشت که در زمان های قدیم به ازدواج اجباری در می آمدند و از حقوق فردی و اجتماعی خود محروم بودند. اجرای این برنامه حضار را چنان تحت تاثیر قرار داده بود که از چشمان بعضی از آنها اشک جاری میشد.
ب) نواختن قوپوز(همنوازی)ـ پس از اجرای این قسمت نوبت به توزیع جوایز مسابقات فوتبال جام مختومقلی با حضور اعضاء شورای اسلامی شهر فراغی رسید که در جایگاه حاضر شده و به تیم های برتر جوایزی را اهداء نمودند.
سپس عبدالناصر راهنما شاعری از بجنورد سروده ی خود را قرائت کردند و آنگاه نوبت به نی نوازان رسید. ابتدا در نی هفت بند به نوازندگی تاغی یوسفی نیا و خوانندگی احمد کشواد، حاجی ارازیان و تقان دوردی آهنگهایی اجرا شد و همچنین در دیللی توٌیدوٌک ارازجانی ( نوازنده) و مردقلی عوض زاده(خواننده) هنرنمایی نمودند.
در این همایش پوستر رنگی پرتره مختومقلی و 26مین شماره گونش (بولتن داخلی جمعیت) که حاوی مطالب متنوعی بود بین شرکت کنندگان این نشست توزیع شد.

گزارش از : آرتئق حسین زاده