افراد آنلاین
1 کاربر آن‌لاين است (1 کاربر در حال مشاهده‌ی سایت اخبار)

عضو: 0
مهمان: 1

بیشتر...

« 1 (2)
فرستنده admin در تاريخ ۱۳۹۰/۵/۲۳ ۱۹:۵۰:۰۰ (1173 بار خوانده شده) مشاهیر ترکمن
جمعیت فرهنگی ـ هنری مختومقلی شهرستان کلاله نشست ماهانه خود را در مورخه 31/4/1390 به بررسی دوره تاریخی و ادبی شاعر غایب نظر غایبی اختصاص داد. در این نشست کارشناس ارشد تاریخ ستاربردی فجوری ضمن تشکر از فرصت داده شده گفتند که بررسی دوره تاریخی یک شخصیت به ظاهر ساده و آسان به نظر میرسد اما با توجه به گستردگی ابعاد تاریخی این کار بسیار مشکل میباشد. اگر نظری بر تاریخ بیفکنیم پی می بریم که دوره تاریخی شاعر غایب نظر غایبی با کش و قوس های پایان حکومت صفویه و روی کارآمدن حکومت قاجار همراه بوده است.
برای دیدن تصویر اصلی در صفحه جدید کلیک کنید.
آقای فجوری بیان نمودند که به سال 1135 هـ.ق اصفهان مقر حکومت صفویه توسط محمود افغان محاصر شد و در نهایت حکومت شاه سلطان حسین سقوط کرد. پس از سقوط اصفهان شاه طهماسب توانست از دست افغان ها فرار کرده و از طریق قزوین به سوی مازندران رهسپار گردد و فتحعلی خان قاجار به کمک او شناخت و شاه طهماسب به همراه فتحعلی خان قاجار که بیشتر نیروها و همراهانش را ترکمن ها تشکیل میدادند به سوی خراسان حرکت کردند و در قوچان نیز نادرشاه افشار به جمع آنها اضافه شد و جنگ قدرت میان آنان اتفاق افتاد و این امر باعث کشته شدن فتحعلی خان شد و در سال 1148هـ . ق نادرشاه سلطنت ایران را از آن خود نموده و سلسله صفویه را از هم پاشید نادر با شجاعت و مدیریت،ایران یکپارچه را تشکیل داد . محمدحسن خان قاجار در این مدت چندباری قصد شورش داشت اما هر بار با شکست مواجه شد. محمدحسن خان که در میان ترکمن ها بسر میبرد تا اینکه خبر مرگ نادرشاه در سال 1160هـ.ق به گوشش رسید به کمک نیروهای ترکمن خیلی زود به استرآباد مسلط شد و محمدحسن خان در یک لشکرکشی به شیراز به خیانت سران قاجار در سال 1172هـ.ق کشته شد و بدین ترتیب استرآباد به دست کریم خان زند افتاد و خانواده محمدحسن خان به اسارت افتاده و به شیراز برده شد . فرزندان محمدحسن خان تا مرگ کریم خان زند در شیراز زندانی بودند اما پس از مرگ وی آقامحمدخان قاجار با آمدن به استرآباد و تجمیع نیروهای خود از جمله قاجارها و ترکمن ها توانست خیلی سریع به فتوحاتی دست پیدا کند.
آقای فجوری کارشناس ارشد تاریخ در ادامه افزودند که یکی از ارکان اصلی قشون آقامحمدخان قاجار را ترکمن ها تشکیل میدادند. پس از قدرت یابی و فتح کامل ایران کم کم آقامحمدخان ترکمن ها را طرد کرده و ترکمن ها را به عنوان یاغی و وحشی معرفی کردند.
سپس شاعر نوریاقدی زیارتی پیرامون دوره ادبی غایب نظرغایبی مطالب مهمی را ارائه نموده و گفتند که شاعر غایب نظر غایبی از جمله شاعران اواخر قرن هیجدهم میباشد که با تخلص « غایبی»، « ملاغایب»، «غایب نظر» شعر سروده و به سبب نابینا بودن یکی از چشمان شاعر به وی « کور غایبی» نیز لقب داده اند. از اینکه غایبی در چه تاریخی بدنیا آمده و چه زمانی دیده از جهان فروبسته اطلاع دقیقی در دست نیست ولی آنچه آشکار است اینست که غایبی از تیره « آووا» بوده بیشتر زندگی خود را در «غاراگول» اوزبکستان سپری نموده است.
شاعر زیارتی گفت: غایب نظر غایبی یکی متعلمین و معتمدین علمی دوران خود بوده که مطالعه او در زمینه فلسفه و منطق و تاریخ و جغرافیا گواه این امر است . شاعر علاقه خاصی به موسیقی و دوتار داشته و گاهاً خود نیز دوتار می نواخته و وی اشعار و آثار زیادی از خود به یادگار گذاشته ولی متأسفانه اندک اشعار او در مطبوعات به چاپ رسیده است و از جمله آثار به چاپ رسیده او که بصورت قصه و پایاما میباشد قصه « اوتوز ایکی تخم قصه سی» میباشد.
زیارتی گفت : تنها شخصیتی که در خصوص زندگی و آثار این شاعر در سال 1973کنکاش نموده و مقاله ای تحت این عنوان نگارش نموده آخوندف گرگانلی بوده است.
بیشتر اشعار این شاعر در مجموعه ای گردآوری شده و در چهارنسخه در انستیوتی زبان و ادبیات مختومقلی نگهداری می شود و به عنوان منبع و مأخذ از آن استفاده و حفاظت می شود.
غایب نظر غایبی شاعری است که نسبت به شاعران هم عصر خویش یک برتری خاص داشته و آن هم آشنایی شاعر با زبان فارسی و تبحر خاص او به این زبان و سرودن اشعاری به زبان فارسی بوده است و غایبی را میتوان در ردیف شاعرانی مانند فضولی و نوایی جای داد وی بیشتر اشعارش را به وزن عروضی سروده است. و به همین خاطر غایبی را استاد غزل لقب داده اند که اغراق نیست و این شاعر در غزل از شیوه های تضمین استفاده نموده و اشعار تضمینی او از شعرهای شاعر قرن دوازدهم فضولی بغدادی بوده و مضمون آن نیز بیشتر عارفانه و عاشقانه میباشد.
نوریاقدی زیارتی افزودند که غایبی نظر عمیقی بر دیوان لغات الترک شیخ محمود کاشغری و یا «جمیع التواریخ» رشیدالدین داشته و اینگونه آثار را کاملاً و عمقاً مطالعه نموده است. غایبی با الهام گرفتن از ادبیات شرق و مطالعه آثار شاعران مشهوری همانند رودکی و فردوسی و نوایی و حافظ و ... حوزه تفکر و تخیل خویش را گسترش داده است که وسع دید و نگرش او در بیان واقعیات در آثار و اشعار او کاملاً مشهود و معلوم است.
و حتی در تبلور شخصیت ادبی غایبی آثار عالمان مشهور و عارفان معروفی چون منصور حلاج، عمر خیام و عمادالدین نسیمی نیز نقش عمده ای را ایفا نموده است.
شاعر زیارتی در پایان بیان نمودند که بطور کل غایبی به انسانیت انسانها ارزش والایی قائل بوده و شاد نمودن و بدست آوردن دل مظلومی را به مثابه بنا و عمارت خانه خدا دانسته و بالعکس ناراحت نمودن و شکستن دلی را مساوی و همگام با تخریب کعبه قلمداد نموده است.

فرستنده admin در تاريخ ۱۳۹۰/۵/۲۳ ۱۹:۳۰:۰۰ (1104 بار خوانده شده) مشاهیر ترکمن

برای دیدن تصویر اصلی در صفحه جدید کلیک کنید.


ساعت 16 عصر آخرین جمعه خرداد ماه سال نود، 66ـ مین نشست ماهانه جمعیت مختومقلی که به بررسی دوره ی تاریخی و آثار ادبی صحت ایشان اختصاص داشت با حضور جمعی از شاعران و نویسندگان و علاقمندان به فرهنگ و ادب ترکمن در سالن کتابخانه عمومی کلاله تشکیل و با تلاوت آیاتی چند از کلام ا... مجید آغاز گردید.
در این نشست فرهنگی ابتدا مجری برنامه نوریاغدی زیارتی از دیوان صحت ایشان قطعه شعر «سایرانی گور» را قرائت کردند و آن گاه به حاضرین خوش آمد گفته و عناوین برنامه را اعلام نمودند.


سپس عبدالعظیم ممی زاده یکی از اعضای فعال جمعیت، ضمن توضیح مختصر فعالیتهای این تشکل ادامه دادند که محمد صحت ایشان فرزند عبدالرحیم در سال 1890 میلادی در گؤک دپه بدنیا می آید و در سال 1965 میلادی در تأزه یاب ترکمن صحرا در سن 75سالگی دارفانی را وداع می گوید: نزدیک به سی و پنج سال از عمر خود را در ترکمنستان و حدود سی و نه سال نیز در ایران زندگی می کند. این فعال فرهنگی مهمترین وقایع تاریخی زمان حیات شاعر را در دو بخش :1ـ در ترکمنستان 2ـ در ایران تشریح کردند. در بررسی بخش اول دوره ی تاریخی چنین گفتند: در اوایل قرن نوزده میلادی در تاریخ زندگی ترکمن ها مسایل ملی و هویت قومی به شکل بارزی بروز کرد . در سال 1870 میلادی همزمان با هجوم روس ها به آسیای میانه در مرو، غووشئت خان و در آخال نوربردی خان قد علم کرده، رهبری ترکمن ها را بر عهده گرفتند. علت هجوم روس ها را بایستی به لحاظ اقتصادی بررسی کرد. تردیدی نیست که سرمایه داران روس و امریکا جهت تامین مواد خام کارخانه های خود و به راه انداختن آنها و تولید انبوه به محصولات استراتژیک آسیای میانه نیاز وافری داشتند و به همین سبب در خلال سالهای 1873 و1877 میلادی خیوه و بخارا، را به تصرف خود درآورده و یکسال بعد دامنه ی حملات خود را به کراسنوادا، حسنقلی ، چکش لر، غیزیل آروات گسترش می دهند. در گؤک دپه روس ها با مقاومت نوربردی خان و یارانش مواجه می شوند اما یکسال بعد ارتش تزار به رهبری ژنرال اسکوبولوف گؤک دپه را محاصره کرده و با انفجار دینامیت، شبانه پانزده هزار نفر انسان را به شهادت می رسانند و در سال 1885 میلادی کل ترکمنستان به تصرف روس هـا در می آید.
در سـال 1881 با اتعقاد قرارداد آخال بین دولتین ایران و روس، سرحدات تعیین و خاک ترکمن ها به سه قسمت 1ـ ترکمنستان 2ـ ترکمن های ایران 3ـ ترکمن های افغان تقسیم می شود. راه آهن سراسری در عرض یکسال در ترکمنستان کشیده شده و محصولات آسیای میانه از طریق این راههای مواصلاتی به سوی کارخانه های روسی روانه می شود. که مهمترین این محصولات پنبه بوده است. در سال 1890 استان ماوراء خزر به وزارت جنگ روس ملحق شده به صورت استان مستقلی شناخته می شود. در همان سالها یعنی 1897 میلادی ترکمنستان فعلی سیصدالی چهارصدهزار نفوس داشته است . در سال 1906 سی و نه هزارنفر در عشق آباد زندگی می کردند که از این تعداد یازده هزاروپانصدنفر روس ، دوازده هزارنفر فارس و شش هزارنفر ارمنی و یکصدو هفت نفر ترکمن که آنها هم کارگر ساده ای بیش نبودند. در سال 1905 الی 1907 در روسیه انقلاب بوژروا ـ دموکراتیک روی می دهد اما در انقلاب 1917 ترکمن ها همکاری می کنند و در سال 1918 ماموران قبلی تزار به کمک انگلیسی ها انقلابیون را کنار زده و دولت جدید تشکیل می دهند و متعاقب آن در قره قوم نه نفر از رهبران انقلابی را اعدام می کنند و اما در سال 1924 میلادی ایالت ترکستان به سه منطقه 1ـ جمهوری سوسیالیستی ترکمنستان 2ـ جمهوری ازبکستان 3ـ جمهوری قرقیزستان تقسیم می شود. و بعدها با قزاقستان و تاجیکستان می شود پنج دولت جدید. در برپایی جمهوری سوسیالیستی ترکمنستان دو نفر به نامهای غایغی سیز آتابای و ندربای آیتاکف نقش مهمی داشتند با اعلام جمهوری سوسیالیستی ترکمنستان اساسنامه ای در 18ماده که مفاد انقلابی داشته است، تدوین می شود و مدت 10 الی 12سال غایغی سیز آتابای رئیس جمهور ترکمنستان می شود.
آقای ممی زاده در مورد وقایع تاریخی زمان حیات صحت ایشان در ایران چنین ادامه دادند: در سال 1305شمسی شاعر ترکمن صحت ایشان به اتفاق برادرش آبا ایشان و سایر قوم و خویشان به ایران می آیند در حالی که صحت ایشان سی و پنج ساله بوده است. در ترکمن صحرا از زمان انعقاد قرارداد آخال در سال 1881میلادی که حـدود یکصدو سی سال از آن می گذرد ، گذران زندگی ترکمن ها سخت می شود دادوستد مشکل می شود، حوزه ی چرا و دامداری آن ها تنگ می شود، مساله مالیات فشار می آورد. در شهر گنبدکاووس کنسول گری روسیه دایر می گردد تا این زمان ادارات دولتی، نظامی در ترکمن صحرا شکل نگرفته بود. دولت قاجار از کنسول روس تقاضا می کند چند تا اداره در گنبد و کومیش دپه باز نماید در سال 1905 میلادی انقلاب مشروطیت شروع می شود و مجاهدان مشروطه در آذربایجان، گیلان، مازندران دفاتری باز می کنند، انقلاب مشروطه قوت می گیرد در سال 1907 میلادی یعنی 104سال قبل گوگلان ها به بجنورد و نردین حمله میکنند . در همان سال محمدعلی شاه قاجار متمم قانون اساسی را امضاء میکند. در سال 1909 محمدعلی شاه از ایران فرار می کند، طرفداران وی در استرآباد و ترکمن صحرا بیکار نمی نشینند. در سال 1911 میلادی محمدعلی شاه از طریق کومیش دپه به ایران بر می گردد. بعد از چندماه اقامت در ترکمن صحرا با فراهم کردن بیست هزار سواره به طرف تهران حرکت می کند، در حوالی ایوانکی ورامین انقلابیون مشروطه با آنها مقابله می کنند و نیروهای سواره محمدعلی شاه را مغلوب می نمایند درسال1916 میلادی مجدداً جنبش در ترکمن صحرا شکل میگیرد در جنگ دوم جهانی فرمان میرسد که 15000نفر از ترکمن ها باید به جبهه بروند یموت های بالکان در برابر این خواسته ایستادگی می کنند و می گویند در این جنگ شرکت نمی کنیم و به ایران وارد می شوند. ژنرال مادریکوف آنها را تعقیب می کند و از سوی ترکمن ها قوای مسلح درست می شود . بابا قلیچ یموت، مرگن آرچین، شیخی خان دویه جی ، حسن خان به تاسیسات روس ها آسیب می رسانند.
ادامه | 23746 کلمه در ادامه متن | نظر
فرستنده admin در تاريخ ۱۳۹۰/۵/۲۳ ۱۹:۱۶:۳۳ (1156 بار خوانده شده) مشاهیر ترکمن

این مراسم باشکوه با تلاوت آیاتی چند از کلام ا... مجید آغاز گشت پس از آن آقای ارازدوردی خوجه مجری برنامه قطعه شعر «یاذوالجلالیم» از دیوان مختومقلی فراغی را که حالت دعا و نیایش پروردگار متعال را داشت، قرائت کردند و آن گاه عناوین برنامه را اعلام نمودند. نخست اتاقلی کشواد از اعضای شورای اسلامی شهر فراغی با قرائت شعر با عنوان « پئراغی» از سروده های خود، به حضار محترم و میهمانان عالیقدر که از اقصی نقاط ترکمن صحرا حضور یافته بودند خوش آمد گفتند و از جمعیت مختومقلی و فعالین فرهنگی که در برپایی این جشن خجسته و پرخاطره همکاری نمودند تشکر و قدردانی به عمل آوردند. در ادامه سه تن از نونهالان بنامهای آی ناز سعدیان، احسان آنه ئی و اقبال سیدی از دیوان مختومقلی به ترتیب اشعار «داش دؤکر»ـ « مأتأج ایله مه» و « جان اِگِلِنمز» را با زبان کودکانه و با بیان شیوایی دیکلمه کردند که مورد تشویق فراوان حضار قرار گرفتند.
سپس بخشدار شهر فراغی ـ غلام محمد پقه در جایگاه حاضر شدند و به میهمانان و بزرگان علم و ادب که از راههای دور و نزدیک در این محفل فرهنگی شرف حضور یافته بودند خیر مقدم گفتند و آرزو کردند که خاطره ی خوشی از این مراسم در شهر فراغی داشته باشند و همیشه شاد و خرسند زندگی کنند و قول دادند که در سال آینده در شهری که بنام عارف نامی ترکمن مزین شده است هر چه باشکوهتر برگزار شود.
در ادامه برنامه هنرمندان انجمن موسیقی غارادألی گؤگلنگ: باغشی آشور گلدی گرکزی، باغشی قلی قلی زاده، و باغشی عبدالمناف ارازنیا با نوازندگی چاریارقلی بایندری مقدم و حاجی گلدی برزین هر کدام آهنگهایی در سبکهای مختلف اجرا نمودند.که برای شرکت کنندگان دلچسب و دلنشین بود.
سپس منصور نامی دبیر جمعیت فرهنگی ـ هنری مختومقلی کلاله در جایگاه حاضر شده و پیام جمعیت مختومقلی را قرائت کردند . در این پیام آمده است : سپاس خداوند متعال را که در هفته پایانی دومین ماه بهاری مراسم بزرگداشت شاعر فرزانه مختومقلی را همگام و همزمان با سایر تشکلها و نهادهای مختلف ترکمن نشین برگزار می کنیم و این بازتابی از عشق و باور عمیق مردم ترکمن به شاعر محبوب و اندیشه ورز خود می باشد؛ چنان که الکساندر خودزکو اندیشمند لهستانی درباره مختومقلی گفته است:« ... مختومقلی هنگام مرگ همچون قدیسین محبوب بود. وی از محبوبترین شعرای خراسان و ترکمن است.»
دبیر جمعیت خاطرنشان ساختند: ما اعتقاد داریم که مختومقلی بخش جدایی ناپذیر از هویت فرهنگی ترکمن را تشکیل می دهد و برای دوام و قوام هویت فرهنگی خود ضرورت دارد که چهره مختومقلی را در میان مردم همیشه زنده و پویا نگه داریم و آموزه های وی را یادآور شویم و کلاسهای «خوانش اشعار مختومقلی» را گسترش دهیم.
در ادامه آقای نامی یادآور شدند که شکل گیری « شهرفراغی» و نامگذاری آن بنام «فراغی» یکی از جـلـــوه های نمادیــن وحدت و همبستگی مردمی و ارادت خالصانه قوم ترکمن به شاعر ملی خود می باشد. وی در پایان از کلیه مسئولین شهرستان کلاله و اعضای شورای شهر فراغی و افرادی که در برگزاری بهینه این مراسم سهیم بوده اند، صمیمانه سپاسگزاری نمودند.
پس از قرائت پیام جمعیت، عبدالعظیم ممی زاده از اعضای فعال این تشکل مهمترین وقایع تاریخی مربوط به ترکمن ها در اردیبهشت ماه را به سمع حضار رساندند؛ آنگاه شاعر معاصر ترکمن عیدمحمد اونق یکی از سروده های خود را قرائت کردند و عبدالحکیم قزلجه مسئول انجمن ادبی میراث گنبد برگزاری جشن 278مین سالگرد تولد مختومقلی فراغی تبریک گفتند.
بخش دوم اجراء موسیقی سنتی اختصاص داشت به گروه موسیقی دولت محمدآزادی که به سرپرستی استاد دکترمجید تکه تشکیل شده بود و مرکب از 26نفر نوازنده و خواننده بودند که از هنرجویان خود دکتر تکه بشمار می رفتند و اینان از اقصی نقاط ترکمن صحرا گلچین شده بودند .
این گروه برنامه های خود را در سه قسمت به شرح ذیل تقدیم نمودند: قسمت اول ـ الف)اجراء ترانه سرود«پئراغی» از اشعار بای محمد قلیچی به خوانندگی آی محمد مقیمی و نوازندگی هنرمندان حاضر ب)ـ همخوانی رحیم آتا، آی محمد مقیمی، قادیر شیخ و قاقا زرندی با همراهی گروه نوازندگان ج)ـ باغشی قاقا زرندی د)ـ رحیم آتا « گچدی دیدی لر»ـ هـ)ـ آق اؤیلی بدراقی « سرخوش گلین» و)ـ قادیر شیخ « جمع بولوب» ز)ـ حمید تکه « ترکمنینگ»
قسمت دوم : اجرای سه آهنگ ترکمنی با نامهای «آرزووئم» ، « لیلی گلین» ، «غئزئل بؤریک» به صورت آنسامبول.
قسمت سوم: اجرای لأله و نواختن قوپوز توسط گروه دختران دکتر مجید تکه
الف) اجرای گروهی لأله معروف « چونقورقوویی» که حکایت از شکوه و ناله جان سوز دخترانی داشت که در زمان های قدیم به ازدواج اجباری در می آمدند و از حقوق فردی و اجتماعی خود محروم بودند. اجرای این برنامه حضار را چنان تحت تاثیر قرار داده بود که از چشمان بعضی از آنها اشک جاری میشد.
ب) نواختن قوپوز(همنوازی)ـ پس از اجرای این قسمت نوبت به توزیع جوایز مسابقات فوتبال جام مختومقلی با حضور اعضاء شورای اسلامی شهر فراغی رسید که در جایگاه حاضر شده و به تیم های برتر جوایزی را اهداء نمودند.
سپس عبدالناصر راهنما شاعری از بجنورد سروده ی خود را قرائت کردند و آنگاه نوبت به نی نوازان رسید. ابتدا در نی هفت بند به نوازندگی تاغی یوسفی نیا و خوانندگی احمد کشواد، حاجی ارازیان و تقان دوردی آهنگهایی اجرا شد و همچنین در دیللی توٌیدوٌک ارازجانی ( نوازنده) و مردقلی عوض زاده(خواننده) هنرنمایی نمودند.
در این همایش پوستر رنگی پرتره مختومقلی و 26مین شماره گونش (بولتن داخلی جمعیت) که حاوی مطالب متنوعی بود بین شرکت کنندگان این نشست توزیع شد.

گزارش از : آرتئق حسین زاده
فرستنده admin در تاريخ ۱۳۹۰/۵/۲۲ ۱۶:۵۰:۰۰ (1174 بار خوانده شده) مشاهیر ترکمن
زنان ترکمن و عرصه فعالیتهای فرهنگی و اجتماعی
شصت و سومین نشست ماهانه جمعیت فرهنگی هنری مختومقلی کلاله
آخرین نشست ماهانه جمعیت فرهنگی هنری مختومقلی کلاله در سال 1389 به موضوع نقش زنان ترکمن در عرصه فعالیت های اجتماعی و فرهنگی اختصاص داشت . لذا بی دلیل نبود که حضور زنان در این همایش چشمگیرتر از جلسات پیشین باشد. وانگهی شکل برگزاری مراسم و محتوی آن متفاوت از برنامه های قبلی بود . آذین بندی جایگاه با چارشوهای ابریشمی ، پارچه پیراهن های ابریشمی دستبافت زنان ، قالی ، قالیچه در کنار آرم جمعیت و بنر پرتره ی بزرگ مختومقلی در واقع نمایشی بود از دست آوردها و آثار هنری زنان زحکمتش ترکمن. مجری برنامه شاعره ی توانای ترکمن خانم توواق خدمتگزار بود و نیز اجراء برنامه های از قبیل فولکلور بازیهای بومی و محلی ، موسیقی و نیز خوانش شعر عمدتا توسط دختران و زنان ترکمن بود.
مراسم با قرائت آیاتی روح بخش از کلام ا... مجید توسط قاقاحاجی برزین آغاز شد . آنگاه آتانظر برزین یکی از اعضای فعال جمعیت ضمن خوش آمدگویی به حضار از حضور گرم اساتید محترم چون : قدیر گوگلانی استاد پیشکسوت فرهنگی ، قربان صحت بدخشان پژوهشگر فولکلور ترکمن و آنادردی عنصری محقق تاریخ و ادبیات ترکمن و محمد قوجقی دبیر بنیاد مختومقلی و جمعی از اعضای انجمن ادبی میراث و بنیاد مختومقلی گنبد تشکر و قدردانی کردند و سپس حاضرین را با سلسله فعالیتهای انجام شده در سال 1389 توسط جمعیت ، آشنا کردند و از حمایت بی دریغ مردم سپاسگزاری نمودند و خطاب به فرهنگ دوستان گفتند جمعیت مختومقلی نیازمند نظرات ، پیشنهادها و انتقادهای سازنده شما جهت پربارکردن برنامه هایش می باشد . و آنگاه اعلام داشتند چون نیمی از جمعیت جامعه بشری را زنان تشکیل می دهند و زنان ستون خانواده هستند و وظیفه سنگین تربیت فرزندان را به عهده دارند لذا موضوع نشست شصت و سوم جمعیت به زنان اختصاص داده شد. سپس خانم معصومه کسلخه رویدادهای مهم تاریخی مرتبط با ترکمن ها در ماه اسفند را بصورت روزشمار به اطلاع حاضرین رساندند .
آنگاه نخستین سخنران این مراسم خانم مهندس ارازگل قرنجیک از فعالین عرصه های اجتماعی و فرهنگی کلاله به جایگاه فراخوانده شدند ایشان از برگزارکنندگان و دست اندرکاران و اعضای جمعیت تشکر کردند و تلاش های شبانه روزی آنها را ستودند و در ادامه گفتند قبل از آغاز سخن مایلم در مورد واقعه مهم تاریخی 8مارس روز جهانی زن همانی که کلارازتکین آلمانی در سال1921 آن را اعلام کرد اشاره ای داشته باشم و آن اینکه زنان کارگر کارگاههای پارچه بافی در نیویورک آمریکا به خیابانها ریختند و خواهان حق رای برای زنان و بهبود شرایط نامناسب کار شدند و بالاخره زنان با مبارزات خود سازمان ملل را قانع کردند که 8مارس را بعنوان «روز حقوق زنان و صلح بین المللی »وارد تقــویم رسمی خـود بکند ؛و در ایران تولد حضرت فاطمه (س) روز زن نامیده می شود و این هر دو بهانه ای است برای توجه و اهمیت دادن به قشر زنان و گرامی داشتن و ارج نهادن به آنان .
خانم مهندس قرنجیک در بخش اول سخنرانی خود از دیدگاه اسلام نسبت به زن سخن گفتند و ادامه دادند منشاء خلقت همه مایکی است ، خدا دو جنس زن و مرد را با ویژگیهای خاص خود آفریده است اما مشترکاتی هم دارند پیامبر اسلام همیشه توصیه کرده است که با زنان خود با مهربانی و صمیمت رفتار کنید .آدمهای بزرگوار زنان را گرامی میدارند و به آنها احترام می گذارند. حتی در کتابهای آسمانی دیگر چون تورات و انجیل آمده است :به همسران خود با دست و زبان اهانت نکنید . آدمهای پست و زبون هستند که به زنان خود بی احترامی کرده و اذیت می کنند .خداوند عالم می گوید تمام مردان و زنان که عمل صالح انجام دهند و به همدیگر کمک کنند و خیرخواه هم باشند به کوچکترین خدمت و کارنیکشان پاداش خواهیم داد.
این فعال اجتماعی اشاره کردند که در دوره های تاریخی گذشته به قشر زنان ستم های زیادی شده ، این ظلم و ستم ها دستور دین نیست بلکه بیشتر نشأت میگیرد از فرهنگ و سنتی که به وی آموخته شده است که در خانواده زن و شوهر چگونه رفتار کند . البته در دوران معاصر این گونه نیست حالا زنان آگاه شده اند و اکنون هر رفتار ناروائی را به بهانه ی اینکه سنت و فرهنگ است ، نمی پذیرند.
خانم قرنجیک در مورد فعالیتهای زنان چنین ادامه دادند : 60 الی 70 درصد زنان ترکمن خانه دار هستند و امورات خانه و تربیت فرزندان را بعهده دارند 30الی40درصد نیز در بیرون از خانه به کار اشتغال دارند. زنان در منزل کارهای خانه را بنا به اختیار و علاقه خود انجام دهند و تحمیل و دستوری از سوی شوهر نباید باشد. زن عموما مایه ی آرامش و آسایش خانواده است و می تواند در شرایط سخت زندگی با عواطف زنانه و مادرانه در بهبود سلامت و بهداشت روانی خانواده موثر باشند.زنان ترکمن هم در صحنه اقتصاد و معیشت و هم در حوزه تربیت فرزندان دوشادوش مردان کار و فعالیت می کنند . زنان روستایی در صنایع کوچک خانگی با تولید قالی و قالیچه ، قارچین ، چارشو و با پرورش کرم ابریشم و نگهداری حیوانات خانگی می توانند نقش بسزایی در درآمدزائی خانواده داشته باشند دولت هم می خواهد و برنامه دارد که اشتغالات خانگی را تقویت بکند.
در گذشته های نه چندان دور زنان در مزارع پنبه ، شالی به شوهران خود کمک می کردند و یا در خانه غذا پخته و آن را به شوهرانشان که در مزرعه مشغول کار بودند می بردند و بدین ترتیب وظیفه خود را ادا می کردند و حالا هم زنان می توانند همچون گذشته در اقتصاد خانواده فعال باشند و به شوهر خود یاری برسانند. از طرفی زنان ترکمن همواره از مسئولیتهای اجتماعی و فرهنگی خود غافل نبودند و شرکت فعالی در مراسم برگزاری عروسی ، اعیاد عید قربان و عید سعید فطر داشتند و بدین ترتیب سنن فرهنگی و اجتماعی خود را پاس داشته است.
خانم قرنجیک به زنان و مردان توصیه کردند که نسبت به یکدیگر قدرشناس باشند، همدیگر را دوست بدارند و خوبی های یکدیگر را ببینند . محبت ، احترام متقابل و قدرشناسی باعث تداوم زندگی و سلامت خانواده می شود . به مردان تاکید کردند که در کارها با همسر و دختران خود مشورت کنند و مساوات را برقرار نمایند و حتی اگر قرار است به فرزندان خود برتری قائل شوندخوب است که دختران را برتر قرار دهند.
خانم مهندس قرنجیک اشاره کردند که در جهان امروز تحولات عظیمی بوقوع پیوسته است و اصلا دنیا خیلی فرق کرده است ، رسانه های ارتباطی از قبیل رادیو ، تلویزیون ، اینترنت ، ماهواره گسترش یافته است اکنون دنیا طوری شده است که به همدیگر وابسته اند. محیط زیست را مثال می آوریم وقتی از عراق و عربستان گردوخاک بلند می شود به کشورهای هم جوار نیز می رسد و هوای آن کشور ها را نیز آلوده می کند و یا در تونس خیزش ایجاد شده مثل موج به سایر کشورها نیز اثر خود را گذاشت زمان فرق کرده و زنان نیز فرق کرده اند ، زنان چه می خواهند؟ چه نیاز دارند؟ احترام ، محبت و آرامش می خواهند و در عین حال دختران امروز خواستار آن هستند که با اجازه والدینشان شریک زندگی آینده خود را انتخاب کنند، اجبار و زور در کار نباشد. اما در عین حال که در زندگی مایل هستند خودشان تصمیم بگیرند لازم است بزرگان خانواده خود را احترام بگذارند. دختران حتی بعد از رفتن به خانه بخت نیاز به حمایت و پشتیبانی دارند . در پایان خانم قرنجیک از حضار محترم که حوصله بخرج دادند و سخنان ایشان گوش دادند صمیمانه تقدیر و تشکر کردند.
در ادامه برنامه خانم جمیله مخدومی شعر «اقبال بولمادی» و خانم نادیا ممی زاده شعر «ییقمایان أردن» ازدیوان مختومقلی قرائت کردند . سپس گروه فولکلور دختران شهرستان کلاله روی سن رفتند و با سردادن لأله معروف «چونگنگورغویی» ناله های دختران را که بر خلاف میل و انتظار خود به عقد ازدواج ناخواسته در می آوردند ، یادآور شدند. و بعد برنامه دیگر مونجیق آتدی ، ائخممل لأله و نواختن قوپوز را به طرز زیبایی اجراء کردند که بسیار مورد توجه و تشویق حضار قرار گرفتند.

ادامه | 21825 کلمه در ادامه متن | نظر
فرستنده admin در تاريخ ۱۳۹۰/۵/۲۲ ۱۶:۴۰:۰۰ (1190 بار خوانده شده) مشاهیر ترکمن


برای دیدن تصویر اصلی در صفحه جدید کلیک کنید.


ششمین همایش شاعران ترکمن
شصت و دومین نشست جمعیت فرهنگی هنری مختومقلی شهرستان کلاله
گزارش : قمرالدین سیدی
شصت و دومین نشست جمعیت فرهنگی هنری مختومقلی کلاله با محوریت «همایش شاعران ترکمن» در مورخه29/11/89 با حضور جمعی از نویسندگان و شاعران ، هنرمندان و هنردوستان در سالن شهیدعودی کلاله برگزار گردید.
این نشست با تلاوت آیاتی از کلام ا... مجید توسط نوجوانی بنام نعمان مرادی آغاز شد و سپس با اعلام برنامه توسط مجریان این جلسه آقایان حاجی اتوز فرهمندیان و حاجی بای محمدقلیچی آقای عبدالعظیم ممی زاده یکی از اعضای جمعیت ضمن خوشامدگویی وقایع مهم تاریخی مرتبط با ترکمنهای این ماه را قرائت نمودند. و در ادامه این برنامه نوجوانانی بنام های عرفان زیارتی و احسان آنه ئی سروده هایی را از کلیات اشعار شاعر بزرگ ترکمن مختومقلی فراغی خواندند.
سپس استاد حاج قدیرگوگلانی یکی از فرهنگ دوستان فرهنگیان پیشکوت شهرستان کلاله در جایگاه حضور یافته و در خصوص شاعر مرحوم «محمودحقانی»(ماخی شاهیر) سروده شعر «غورغان سنینگ» که مدتی ورد زبان همگان بود مطالبی کوتاه و مفید را ارائه نموده و یکی از فرزندان ایشان را به جایگاه فرا خوانده و با هدیه لوح تقدیر تمام دست نوشته های اشعار پدرش را تقدیم فرزند آن مرحوم نمودند.
و در ادامه این جلسه ، شاعر نوگرا آقای غفور خوجه به جایگاه فرا خوانده شد و ایشان ضمن سلام و عرض ادب به حاضرین در جلسه و تقدیر و تشکر از فرصت داده شد توسط جمعیت فرهنگی – هنری مختومقلی کلاله در خصوص جایگاه ادبیات ترکمن و شعریت در اشعار سخنانی را ایراد نموده و افزودند که در خصوص اشعار شاعران گذشته و حال ترکمن که از نظر رعایت قاعده و قانون و مضمون و محتوای شعری و چگونگی نگرش آنان نسبت جامعه و اغنا آنان از نظر روحی و روانی در چه مقیاس بوده اند کمابیش در نشست ها و همایش های ادبی صحبت هایی به میان آمده و مقالاتی در نشریه ها ارائه گردیده و حتی بعضا اشعاری از شاعران نیز به نقد ادبی کشیده شد.
وی افزودند : زمانی که سخن از شعر و شاعری است اینچنین سوالات در ذهنها تداعی می کند که به چه کسی شاعر می گویند؟ و یا شخصیتهای شاعری چه کسانی هستند؟ و یا پایه و اساس و رمز و راز شاعری چیست ؟و یا ادبیات ترکمن در چه جایگاهی از ادبیات ایران و جهان قرار دارد؟ مجموعه سوالاتی هستند که سخنان ما نیز حول محور آن خواهد بود.
برای دیدن تصویر اصلی در صفحه جدید کلیک کنید.
ادامه | 9020 کلمه در ادامه متن | نظر
فرستنده admin در تاريخ ۱۳۹۰/۵/۲۲ ۱۶:۳۰:۰۰ (1211 بار خوانده شده) مشاهیر ترکمن
مروری بر آداب و شیوه نامگذاری در میان ترکمن ها در شصتمین نشست جمعیت فرهنگی - هنری مختومقلی کلاله
عصر روز جمعه سوم دی ماه هشتادونه آئین ویژه ای تحت عنوان شیوه نامگذاری برای کودکان ترکمن به همت جمعیت مختومقلی کلاله با حضور جمع زیادی از علاقمندان و فعالین فرهنگی در سالن کتابخانه عمومی برگزار شد.
مراسم در ساعت 30/14 با تلاوت آیاتی چند از کلام ا... مجید که توسط نعمان مرادی دانش آموز دبیرستانی قرائت شد ، گشایش یافت . نخست آقای منصور نامی دبیر جمعیت طی سخنانی از حضور گرم و استقبال شرکت کنندگان بویژه شاعران ، نویسندگان و پژوهشگران که از شهرستان گنبدکاووس و سایر شهر و روستاها در این مراسم حضور یافته بودند صمیمانه قدردانی کرده و خوش آمد گفتند. ایشان یادآور شدند که جمعیت به عنوان یک نهاد فرهنگی توانسته است در طی حدود ده سال گذشته 59 نشست را در سایه الطاف و همکاری های تنگاتنگ نخبگان فرهنگی و با حمایت معنوی مردم فرهنگ دوست در موضوعات مختلف برگزار نماید. وی ضمن اعلام موضوع برنامه امروز خاطر نشان ساخت که نشست شصت و یکمین جمعیت مختومقلی در آخرین جمعه دی ماه هشتادونه به نقد و بررسی کتاب بوشلوق (مجموعه ی اشعار ستار سوقی) خواهد پرداخت.
در این گردهمایی دو تن از دانش آموزان به نامهای اقبال سیدی و متین سلیمی از دیوان اشعار مختومقلی قطعه شعرهای « آلاجاقدئر» و « ایلی گؤزلأر» را با زبان شیوایی قرائت کردند که با استقبال پرشور حاضران در جلسه مواجه شد. آنگاه آقای عبدالعظیم ممی زاده یکی از اعضای فعال جمعیت با تشریح کم وکیف برپایی سلسله نشست های این تشکل مردم نهاد فرهنگی و حضور دلگرم کننده و انگیزاننده علاقمندان ، مهمترین رخدادهای تاریخی آذرماه در ارتباط با ترکمن ها را به سمع و اطلاع حاضرین رساندند.
سپس پژوهشگر آداب و رسوم شفاهی ترکمن آقای قربان صحت بدخشان به موضوع اختصاصی و اصلی برنامه امروز یعنی روش نامگذاری کودکان پرداختند ایشان ابتدا واژه ی آنتروپونیمیکا را که به عنوان علمی مصطلح و رایج در خصوص اسامی و نامگذاری انسانها بکار می رود ، تشریح کردند و توضیح دادند که در جوامع اولیه نام و نام خانوادگی آنطور که امروزه مورد استفاده قرار میگیرد ، ضروری به نظر نمی رسید. تنها بعد از توسعه همه جانبه روابط بین انسانها بود که برای تمایز افراد از یکدیگر نامهای متفاوتی را انتخاب کردند. تصور شخص بدون اسم دشوار است ، هر کسی نامی برای خود دارد و با آن در خانواده و اجتماع شناخته می شود . وقتی سئوال شود نام شما چیست ؟ قطعا به این سئوال هر یک از شماها پاسخ های متفاوتی خواهید داد.
استاد بدخشان درباره روش نامگذاری و علل آنها چنین ادامه دادند: اصولاً در زمانهای قدیم در میان ترکمنها به محض تولد نوزاد اسمی برای او انتخاب نمی کردند تا اینکه سنی از او می گذشت و قابلیت های خود را نشان می داد آنگاه مبادرت به نامگذاری می نمودند. در میان ترکمن ها و دیگر اقوام انتخاب نام پدر ، نام مادر ، نیاکان پدری و مادری روی نوزاد بخاطر احترام گذاشتن و زنده نگه داشتن نام و یاد بزرگان خانواده مرسوم بوده است.
گاهی سنت نامگذاری از آروزی داشتن فرزندانی توانمند ، قوی ، سالم و یا اینکه عمر درازی داشته باشد نشأت می گرفته است ، به عنوان نمونه :باتئر(شجاع) ، سالیر(شمشیرزن) ، چووودیر(غیرتمند) ، یاشار(نامی که با داشتن عمر زیاد انتخاب شده ) ، تایماز(پابرجا ،مقاوم)و ... برخی ویژگیها در شکل گیری اسامی اشخاص ، گاهی شرایط گوناگون جوی یا طبیعی در زمان تولد نوزاد باعث نامگذاری بعضی از این اسامی شده است. مثالاً:یاغمئر(باران) ، گوندوغدی(طلوع آفتاب)، آیاز(شبنم، آسمان پاک) و... و یا نامگذاری برخی اسامی از طبیعت و گیاهان و حیوانات الهام گرفته شده است. مثال:غورت (گرگ) ، سوٌلگوٌن(قرقاول)، چرکز(نام درخچه مقاوم و نیز نام طایفه ای است) و یا به کودکانی که در روزهای شادی و جشن وسرور بدنیا می آیند چنین نامگذاری می کنند: بایرام گلدی(در روز جشن و سرور بدنیا آمده)و... کودکانی که در زمان پیروزی انقلاب اسلامی بدنیا آمده اند : ینگیش (پیروزی) ، امام گلدی (امام آمد) . و یا کودکانی که در زمان جنگ تحمیلی بدنیا آمده باشند و یکی از بستگانشان به جبهه اعزام شده باشد کودکان خود را چنین نام گذاری کرده اند: امان گلن(به سلامت برگردد) و گاهی نام کودکان با فصل ، ماه و یا روز تولدشان ارتباط پیدا می کند: یازگلدی(بهارآمد) ، رجب (ماه رجب بدنیا آمده)، غوربان گلدی(در عید قربان بدنیا آمده) .
ادامه | 11621 کلمه در ادامه متن | نظر
فرستنده admin در تاريخ ۱۳۹۰/۵/۲۲ ۱۵:۲۰:۰۰ (1428 بار خوانده شده) مشاهیر ترکمن
بررسی ادبیات فانتزی کودکان و نوجوانان در پنجاه و نهمین نشست جمعیت فرهنگی هنری مختومقلی کلاله
آرتئق حسین زاده -کلاله
پنجاه ونهمین نشست جمعیت فرهنگی –هنری مختومقلی ، ساعت 30 :14 روز جمعه 5/9/89 در سالن کتابخانه عمومی کلاله با برنامه هایی خاص و متنوع برگزار شد. برگزاری این نشست ، تقریبا با هفته کتاب و کتابخوانی مصادف شده بود و آقای عبدالرحمن اونق نویسنده و رمان نویس مشهور ترکمن ، مهمان و سخنران ویژه ی این برنامه بود. جایگاه سخنرانی در سالن مطالعه ی کتابخانه متناسب با موضوع جلسه ، با بادکنک ها و کاغذهای رنگی ، آذین بندی شده بود. حضور دانش آموزان ابتدایی و راهنمایی و جنب و جوش آنها در سالن، این مراسم را متفاوت از مراسمات گذشته کرده بود. کتاب فروش دوره گرد روستای گرکز نیز کتاب های ترکمنی خود را روی میز جلوی کتابخانه چیده بود . میهمانان ویژه و شاخصی نظیر اعضای انجمن شعر و ادب میراث گنبد ، دبیر محترم بنیاد مختومقلی گنبد آقای محمد قوجقی ، استاد قربان صحت بدخشان و استاد انادردی عنصری نیز حضور داشتند، اواسط برنامه نیز سردبیر محترم هفته ی نامه ی صحرا آقای حاج حمید کمی، سردبیر بخش ترکمنی هفته نامه صحرا آقای غفور خوجه و عضو تحریریه صحرا آقای آننامحمد بیات با حضور خود صفای خاصی به این مراسم بخشیدند.
مراسم با تلاوت آیاتی چنداز کلام ا... مجید توسط قاریان نوجوان مسجد جامع اهل سنت کلاله گشایش یافت. آن گاه مجری برنامه آقای نوریاغدی زیارتی با بیان شیوا و دلنشین خود ضمن خوش آمدگویی ، شاخص ترین رویدادهای تاریخی ماه آبان را به سمع حضار رساندند . سپس یکی از نوجوانان روستای دهنه به نام صدیق خانی در جایگاه حاضر شده و از دیوان اشعار مختومقلی فراغی قطعه شعر خایراندادئر – خایراندا را به طرز زیبایی دکلمه کردند در ادامه کودک خردسال مائده سیدی خیلی متواضعانه « اِللِش دیرمه» ترانه مخصوص مراسم عقدکنان را اجراء کردند.
سپس پژوهشگر فولکلورترکمن آقای قربان صحت بدخشان در مورد اهمیت آثار فولکلوریک و رابطه ی آن با ادبیات مکتوب سخنان کوتاهی ارائه نمودند. به نظر استاد بدخشان ادبیات غیرمکتوب ترکمن (ادبیات عامیانه) که سینه به سینه بطور شفاهی تا روزگاران ما حفظ شده ، پیش زمینه ی ادبیات کتبی است و خاطرنشان ساختند که توجه به ادبیات کودکان و نوجوانان به مثابه میراث داران و حافظان فرهنگ ، مردان و زنان فردای جامعه ، ضروری و اجتناب ناپذیر است.
آقای بدخشان نقش هر یک از ژانرهای ادبیات شفاهی ترکمن، نظیر ساناواچ لار ، ماتال لار ، ارته کی لر و یانگلئتماچ لار و هوودی لر ، را در مسایل تربیتی و آموزش و رشد عاطفی کودکان خاطرنشان ساختند. به عنوان مثال ، مادر ترکمن پس از شیر دادن و برآوردن نیاز فیزیولوژیک به جهت تامین نیاز روحی و معنوی اظهار علاقه و مهر به کودک ، سطوری را با آهنگی موزون و صوتی خوش می خواند که به آن « هوودی » گفته می شود.
در هوودی علاوه بر آرزوهای شیرین و والا که پدر و مادر به آینده فرزندان خود دارند از مسایل مهم تربیتی از جمله شجاعت ، وطن دوستی ، خوش خلقی و ... در قالب اشعار هوودی برای نوزاد داخل گهواره می خوانند ، غافل نیستند . خلاصه پدر و مادر کودک علاوه بر تلاش در جهت تامین نیازهای مادری وظیفه دارند که در تمامی فراخنای زندگی کودک از توجه و برآوردن نیازهای روحی-روانی و پرورش فضایل اخلاقی کودکان خود نیز غافل نباشند.
ادامه | 12377 کلمه در ادامه متن | نظر