افراد آنلاین
1 کاربر آن‌لاين است (1 کاربر در حال مشاهده‌ی سایت اخبار)

عضو: 0
مهمان: 1

بیشتر...

بررسی دوره ای تاریخی و آثار ادبی شاعر ترکمن "غایب نظر غایبی"(همایش 67)

فرستنده admin در تاريخ ۱۳۹۰/۵/۲۴ ۰:۲۰:۰۰ (1153 بار خوانده شده) مشاهیر ترکمن
جمعیت فرهنگی ـ هنری مختومقلی شهرستان کلاله نشست ماهانه خود را در مورخه 31/4/1390 به بررسی دوره تاریخی و ادبی شاعر غایب نظر غایبی اختصاص داد. در این نشست کارشناس ارشد تاریخ ستاربردی فجوری ضمن تشکر از فرصت داده شده گفتند که بررسی دوره تاریخی یک شخصیت به ظاهر ساده و آسان به نظر میرسد اما با توجه به گستردگی ابعاد تاریخی این کار بسیار مشکل میباشد. اگر نظری بر تاریخ بیفکنیم پی می بریم که دوره تاریخی شاعر غایب نظر غایبی با کش و قوس های پایان حکومت صفویه و روی کارآمدن حکومت قاجار همراه بوده است.
برای دیدن تصویر اصلی در صفحه جدید کلیک کنید.
آقای فجوری بیان نمودند که به سال 1135 هـ.ق اصفهان مقر حکومت صفویه توسط محمود افغان محاصر شد و در نهایت حکومت شاه سلطان حسین سقوط کرد. پس از سقوط اصفهان شاه طهماسب توانست از دست افغان ها فرار کرده و از طریق قزوین به سوی مازندران رهسپار گردد و فتحعلی خان قاجار به کمک او شناخت و شاه طهماسب به همراه فتحعلی خان قاجار که بیشتر نیروها و همراهانش را ترکمن ها تشکیل میدادند به سوی خراسان حرکت کردند و در قوچان نیز نادرشاه افشار به جمع آنها اضافه شد و جنگ قدرت میان آنان اتفاق افتاد و این امر باعث کشته شدن فتحعلی خان شد و در سال 1148هـ . ق نادرشاه سلطنت ایران را از آن خود نموده و سلسله صفویه را از هم پاشید نادر با شجاعت و مدیریت،ایران یکپارچه را تشکیل داد . محمدحسن خان قاجار در این مدت چندباری قصد شورش داشت اما هر بار با شکست مواجه شد. محمدحسن خان که در میان ترکمن ها بسر میبرد تا اینکه خبر مرگ نادرشاه در سال 1160هـ.ق به گوشش رسید به کمک نیروهای ترکمن خیلی زود به استرآباد مسلط شد و محمدحسن خان در یک لشکرکشی به شیراز به خیانت سران قاجار در سال 1172هـ.ق کشته شد و بدین ترتیب استرآباد به دست کریم خان زند افتاد و خانواده محمدحسن خان به اسارت افتاده و به شیراز برده شد . فرزندان محمدحسن خان تا مرگ کریم خان زند در شیراز زندانی بودند اما پس از مرگ وی آقامحمدخان قاجار با آمدن به استرآباد و تجمیع نیروهای خود از جمله قاجارها و ترکمن ها توانست خیلی سریع به فتوحاتی دست پیدا کند.
آقای فجوری کارشناس ارشد تاریخ در ادامه افزودند که یکی از ارکان اصلی قشون آقامحمدخان قاجار را ترکمن ها تشکیل میدادند. پس از قدرت یابی و فتح کامل ایران کم کم آقامحمدخان ترکمن ها را طرد کرده و ترکمن ها را به عنوان یاغی و وحشی معرفی کردند.
سپس شاعر نوریاقدی زیارتی پیرامون دوره ادبی غایب نظرغایبی مطالب مهمی را ارائه نموده و گفتند که شاعر غایب نظر غایبی از جمله شاعران اواخر قرن هیجدهم میباشد که با تخلص « غایبی»، « ملاغایب»، «غایب نظر» شعر سروده و به سبب نابینا بودن یکی از چشمان شاعر به وی « کور غایبی» نیز لقب داده اند. از اینکه غایبی در چه تاریخی بدنیا آمده و چه زمانی دیده از جهان فروبسته اطلاع دقیقی در دست نیست ولی آنچه آشکار است اینست که غایبی از تیره « آووا» بوده بیشتر زندگی خود را در «غاراگول» اوزبکستان سپری نموده است.
شاعر زیارتی گفت: غایب نظر غایبی یکی متعلمین و معتمدین علمی دوران خود بوده که مطالعه او در زمینه فلسفه و منطق و تاریخ و جغرافیا گواه این امر است . شاعر علاقه خاصی به موسیقی و دوتار داشته و گاهاً خود نیز دوتار می نواخته و وی اشعار و آثار زیادی از خود به یادگار گذاشته ولی متأسفانه اندک اشعار او در مطبوعات به چاپ رسیده است و از جمله آثار به چاپ رسیده او که بصورت قصه و پایاما میباشد قصه « اوتوز ایکی تخم قصه سی» میباشد.
زیارتی گفت : تنها شخصیتی که در خصوص زندگی و آثار این شاعر در سال 1973کنکاش نموده و مقاله ای تحت این عنوان نگارش نموده آخوندف گرگانلی بوده است.
بیشتر اشعار این شاعر در مجموعه ای گردآوری شده و در چهارنسخه در انستیوتی زبان و ادبیات مختومقلی نگهداری می شود و به عنوان منبع و مأخذ از آن استفاده و حفاظت می شود.
غایب نظر غایبی شاعری است که نسبت به شاعران هم عصر خویش یک برتری خاص داشته و آن هم آشنایی شاعر با زبان فارسی و تبحر خاص او به این زبان و سرودن اشعاری به زبان فارسی بوده است و غایبی را میتوان در ردیف شاعرانی مانند فضولی و نوایی جای داد وی بیشتر اشعارش را به وزن عروضی سروده است. و به همین خاطر غایبی را استاد غزل لقب داده اند که اغراق نیست و این شاعر در غزل از شیوه های تضمین استفاده نموده و اشعار تضمینی او از شعرهای شاعر قرن دوازدهم فضولی بغدادی بوده و مضمون آن نیز بیشتر عارفانه و عاشقانه میباشد.
نوریاقدی زیارتی افزودند که غایبی نظر عمیقی بر دیوان لغات الترک شیخ محمود کاشغری و یا «جمیع التواریخ» رشیدالدین داشته و اینگونه آثار را کاملاً و عمقاً مطالعه نموده است. غایبی با الهام گرفتن از ادبیات شرق و مطالعه آثار شاعران مشهوری همانند رودکی و فردوسی و نوایی و حافظ و ... حوزه تفکر و تخیل خویش را گسترش داده است که وسع دید و نگرش او در بیان واقعیات در آثار و اشعار او کاملاً مشهود و معلوم است.
و حتی در تبلور شخصیت ادبی غایبی آثار عالمان مشهور و عارفان معروفی چون منصور حلاج، عمر خیام و عمادالدین نسیمی نیز نقش عمده ای را ایفا نموده است.
شاعر زیارتی در پایان بیان نمودند که بطور کل غایبی به انسانیت انسانها ارزش والایی قائل بوده و شاد نمودن و بدست آوردن دل مظلومی را به مثابه بنا و عمارت خانه خدا دانسته و بالعکس ناراحت نمودن و شکستن دلی را مساوی و همگام با تخریب کعبه قلمداد نموده است.

صفحه مناسب چاپ 
 
بی‌شک دیدگاه هر کس نشانه‌ی تفکر اوست، ما در برابر نظر دیگران مسئول نیستیم
فرستنده شاخه