افراد آنلاین
1 کاربر آن‌لاين است (1 کاربر در حال مشاهده‌ی سایت اخبار)

عضو: 0
مهمان: 1

بیشتر...

یک پیشنهاد............«آنادردی عنصری»

فرستنده magtymghuly در تاريخ ۱۳۹۳/۱۱/۵ ۷:۵۰:۰۰ (541 بار خوانده شده) مقالات
برای دیدن تصویر اصلی در صفحه جدید کلیک کنید.
مراسم " شب شعری " که به مناسبت عروسی پسر آقای محمد قُجقی ، مدیرعامل بنیاد مختومقلی روز جمعه 03/11/93 برگزار شد، مطابق خصلت رایج اینگونه گردهمایی ها فرصتی مغتنم فراهم آورد تا بین اهالی قلم و اندیشه و هنر دیدارها تجدید گردد.
مناسبت خوش و مبارک چُنین دیدارهایی – مناسبت عروسی – طبیعتاً در تلطیف روحیِّات و انتقال احساسات مثبت نسبت به یکدیگر و نزدیکی قلوب قبیله ی قلم بنظرم بسیار مؤثر است . افزون بر این ، نشست هایی از این سنخ ، امکان تبادل نظرات و رایزنی ها و طرح بحث ها در زمینه چگونگی پیشبرد فعالیت های فرهنگی و پژوهشی و بهره گیری از تجربیّات متقابل را نیز بین علاقمندان این حوزه فراهم می آورد .


در جریان مراسم شب شعر، آقای برزین از اعضاء هیئت مدیره جمعیت مختومقلی فراغی کلاله ، ضمن اعلان این مطلب که موضوع برنامه کنفرانس ماهانه جمعیت در ماه بهمن جاری ، طبق معمول سنواتی " همایش شاعران " خواهد بود، از حاضران در نشست خواستند که در خصوص شکل و محتوای کنفرانس، دیدگاه ها و نظرات مشورتی خود را به جمعیت کلاله اعلام نمایند.این شد که در پاسخ مثبت به نظرخواهی ایشان و از باب پیشنهاد ، سطور ذیل را قلمی کردم تا چه قبول افتد و چه در نظر آید :

ابتدائاً یادآوری کنم که معتقدم در بحث شعر و شاعری ( که مشخصاً موضوع بحث ما در این مقال است ). باید دُو مؤلّفه اساسی را به عنوان نقطه ی عزیمت بحث مدّ نظر داشته باشیم :
- آموزش
- سازوکارهای آموزشی
فکر نمی کنم کسی با این نظر مخالف باشد که " یک شاعر در هر موقعیّتی از تجربه و دانش " از آموزش بی نیاز نیست، بل که ، همه حال به " آموزش " و " گذرانیدن تجربه های جدید " ضرورتاً نیازمند است . زمانی که از آموزش در حوزه ی شعر سخن می گوییم در واقع منظور جنبه های تئوریک و نظری و فنی مقوله ی " شعر " را اراده کرده ایم . " گذرانیدن تجربه های جدید " حاصل " زیست شاعرانه " است، که قاعدتاً این دو لازم و ملزوم یکدیگرند و در یک فرایند متوازن همدیگر را همپوشانی می کنند . نظری اجمالی به ترجمه ی احوال شاعران نامور – از هر قوم و ملّتی – تأیید کننده صحت دیدگاه فوق است . نورمحمد عندلیب ، دولت محمد آزادی ، مختومقلی فراغی و ... در ادبیات کلاسیک ترکمن نمونه های شاخص عمل به آموزه ی " آموزش مستمر و مداوم " و پایبندی به اصل " زیست شاعرانه " اند . در میان شاعران معاصر ترکمن به گمانم قربان ناظار عزیزوف از ترکمنستان و ارازمحمد شاعری از ایران و از شاعران نزدیک تر ابراهیم بدخشان نمونه های قابل ذکراند . از شاعران معاصر ایران بطور مشخص نیما یوشیج و احمد شاملو مصادیق زنده ی دو اصل یاد شده اند.
و امّا در بحث " سازو کارهای آموزش " جوانب ذیل قابل توجه اند :
- سازوکارهای رسمی آموزش که شامل مراکز آموزشی آکادمیک، کارگاه های آموزشی شعر و ...
- سازوکارهای غیر رسمی آموزش مثل همین جلسات شعرخوانی یا شب های شعر که در اینجا و آنجا و به مناسبت های گوناگون توسط نهادهای فرهنگی غیردولتی برگزار می شود .
- سازوکارهای شخصی که خود شاعر مطابق یک برنامه ی روتین ، آثار شعرای کلاسیک و معاصر را مداوماً مطالعه می کند . و در ظرائف و دقائق فنی آنها از قبیل فضا سازی ، تصویر سازی ، مخزن واژگانی ، مضامین کار شده، بداعت ها و بلاغت های کلامی و ... دقیق می شود .
من به جّد بر این باورم که جماعت شاعران ترکمن به دلیل در دسترس داشتن سه امکان و ابزارآموزشی در مسیر تعالی ذهنی و گذرانیدن تجربه های نو و بدیع ، نسبت به شاعران دیگر مثلاً فارسی زبان از فرصت بیشتری برخوردارند . این امکانات و ابزارهای آموزشی کدام اند؟!
1- دو زبانه بودن شاعران ترکمن . یک شاعر ترکمن حداقل توان سخن گفتن به دو زبان ترکمنی و فارسی را دارد . این توان اگر چند ممکن است میزانش اندک باشد ، امّا به عنوان یک امکان بالفعل در همه ی شاعران ترکمن موجود است . مهّم این است که شاعر ترکمن متوجه این امتیاز زبانی خود باشد و آن را هر چه بیشتر و بهتر در عمق ژرفا دهد. شعر فارسی امکان گسترده ی آموزشی برای شاعران ترکمن است .
2- امکان بهره مندی شاعران ترکمن از آفرینش ادبی شاعران ترکمنستان ، ترکیه و آذربایجان به دلیل همسانی زبانی با این سه واحد ملی – جغرافیایی . آشنایی به آفرینش شعری ترکمنستانی ، ترکی ترکیه ای و ترکی آذری دنیایی شگرف در پهنه ای عظیم از فضا سازی، تصویر سازی، مضامین کاری، بداعت و بلاغت های کلامی متنوع را به روی شاعر ترکمن باز خواهد کرد – خود اگر خواهد – . شاعر ترکمن باید متوجه ی این امتیاز خود باشد . این تجربه ی آموزشی را در قرون ماضیّه ، کلاسیک های ما همچون نور محمد عندلیب ، آزادی ، شابنده و ... بخوبی سپری کرده اند .
3- سومین و آخرین امکان ، همین برگزاری مراسم های شعرخوانی و شب شعر در منطقه ی ترکمن صحرا است که به مناسبت های گوناگون – که الحمدلله کم هم نیستند – در گوشه گوشه ی شهرهای ترکمن صحرا مستمراً و مداوماً اجرایی می شوند . معتقدم این امکانی است که شاید در سطح ایران کمتر گروه شاعران از آن برخوردار باشند . از این بابت شاعران ترکمن صحرا از امتیاز ویژه ای برخوردارند.
دست اندر کاران انجمن های فرهنگی و شاعران، افزون بر شعر خوانی صرف، باید از این امکان در جهت "آموزش" نیز بهره گیرند. چون مقوله ی آموزش ، نیازمند داشتن طرح و برنامه است .لذا این جنبه ی کار بر کفّ با کفایت مدیریت انجمن های فرهنگی است که از امکان برگزاری نشست های شعری در جهت " بهره گیری آموزشی شاعران " نیز استفاده نمایند و در جهت نیل به این هدف "برنامه" داشته باشند .
اطاله ی کلام نمی کنم و در جهت جنبه های اجرایی این "برنامه" پیشنهاد عملی می دهم :
گفتیم که در طول سال و در مناسبت های گوناگون ، شاعران عموماً فرصت شعر خوانی در جمع ها و نشست های ادبی را دارند و فکر می کنم از این جهت کمبودی نباشد . ولی این صرفاً یک شعرخوانی ساده است و کمتر فرصت انجام بحث های تئوریک و نظری درباره ی جنبه های شعر پیش می آید .
پیشنهاد می کنم در سال، حداقل دو سه مورد از نشست های ادبی را نیز به بحث های نظری درباره ی موضوعات ادبی و شعری اختصاص دهیم . از جمله ، مسئولین جمعیت کلاله ، کنفرانس ماهانه بهمن ماه هر سال خود را به عنوان یک سنت ادبی ماندگار و با هدف آموزشی به " بحث های نظری درباره شعر " اختصاص دهند . به این شکل که برنامه ی شعرخوانی ساده را حذف کنند و عمده ی وقت همایش را به بررسی انتقادی شعر ترکمن های ایران اختصاص دهند و برای جلوگیری از خستگی حاضران بخشی از زمان برنامه را نیز با موسیقی پرکنند و این برنامه را به عنوان یک برنامه ی روتین همه ساله تکرار کنند .
یکی دیگر از این برنامه های " بحث نظری درباره ی ادبیات " را در هفته ی بزرگداشت مختومقلی نیز می توان برنامه ریزی کرد . مثل نشست ادبی که به ابتکار و همّت نشریّه ی صحرا در مراسم آق توقای در سالجاری برگزار شد . این نیز می تواند به عنوان یک برنامه ی روتین در دستور کار انجمن ها قرار گیرد . مشابه این نشست ادبی را می توان در مناسبت های دیگر و مکان های دیگر نیز برنامه ریزی و اجرایی کرد . به این ترتیب ما در طول سال علاوه بر شعرخوانی های ساده و مرسوم شاعران در مراسم های عروسی و غیره دو یا سه برنامه ی نظری در قالب " نشست ادبی " خواهیم داشت که اختصاصاً به بحث های تئوریک ، آموزش و نقد شعر خواهد پرداخت و از این نظر نیازهای آموزشی شاعران و اهل فرهنگ را نیز تأمین خواهد کرد .
و سخن آخر !
پیشنهاد مشخص و عملی در ارتباط با برگزاری همایش شاعران در بهمن سالجاری 93:
به چهار نفر از شاعران معاصر که اخیراً کتاب شعر چاپ کرده اند وقت داده شود که :
1- حدود 20 دقیقه، از خود ، تجر به ی شعری خود و برداشت خود از شعر سخن بگویند. در پایان نیز دو قطعه شعر خود را قرائت کنند.
2- حدود نیمساعت نیز وقت بحث آزاد به دو نفر شاعر از حاضرین در همایش داده شود که درباره ی هر یک از چهار شاعر مورد نظر و آفرینش شعری وی صحبت کنند .
3- باقیمانده ی وقت برنامه نیز به موسیقی اختصاص داده شود .
مؤیّد باشید - آنادردی عنصری
93/11/04
صفحه مناسب چاپ 
 
بی‌شک دیدگاه هر کس نشانه‌ی تفکر اوست، ما در برابر نظر دیگران مسئول نیستیم
فرستنده شاخه